free adobe acrobat 5 downloads Adobe Acrobat 9 Pro Extended adobe acrobat 7 specs
 

Madaxweyne Axmed M. Maxamuud Oo Magacaabay Golihiisa Wasiirada

July 28th, 2010 admin Posted in News, xw Comments Off

Madaxweyne Axmed M. Maxamuud oo ku dhawaaqay golaha wasiiraada

Madaxweyne Axmed M. Maxamuud oo ku Dhawaaqay Golaha Wasiiraada

Madaxweyne Axmed Maxamed Maxamuud ayaa maanta ku dhawaaqay golaha wasiirada ee xukuumadda cusubi yeelandoonto. Xukuumadda uu madaxweynuhu ku dhawaaqay ayaa ka kooban 20 wasiir iyo 6 wasiir ku xigeen, waxana ku jira 3 haween ah oo laba ka mid ahi ay yihiin wasiiro. Dadka ka muuqda golaha wasiirada xukuumadda cusub ayaa qaarkood la filayay inay jagooyinkaas qaban doonaan sida Wasiirka Arrimaha Dibedda Dr. Maxamed Cabdillaahi Cumar. Waxa aan golaha ka muuqan xubno dhowr ah oo muddo dheer ka tirsanaa xisbiga KULMIYE. Dhinaca kale inkasta oo madaxweynuhu soo koobay xukuumaddiisa waxay in yar ka badantahay tiradii ay talo ahaan ku soo jeediyeen guddidii hore uu ugu xilsaaray inay ka soo talo bixiyaan qaabta xukuumadda cusubi yeelan doonto. Xukuumadda cusub marka loo eego goleyaashii xukuumadihii hore ayaa waxa ay kaga duwantahay oo ka dhex muuqda xubno tiro badan oo aqoon sare oo jaamicadeed leh.

Golaha Wasiirada ee Xukuumadda Cusub

  Wasaarad Wasiirka Wasiir-ku-xigeeen
1. Arimaha Dibada iyo Xidhiidhka caalamiga Dr. Maxamed Cabdillaahi Cumar Maxamed Yoonis Cawaale
2. Arimaha Gudaha Dr. Maxamed Cabdi Gaboose Cismaan Garaad Soofe
3. Maaliyada Eng. Maxamed Xaashi Cilmi Warsame Siciid Cabdi
4. Hawlaha Guud iyo Gaadiidka Xuseen Axmed Caydiid Cali Cabdi Saa’iq
5. Waxbarashada iyo Tacliinta Sare Samsam Cabdi Aadan Cali Xaamud Jibriil
6. Caafimaadka Dr. Xuseen Muxumed Maxamed Nimco Xuseen Qawdhan
7. Qorshaynta Qaranka iyo Horumarinta Dr. Sacad Ali Shire -
8. Gaashaandhiga Axmed Xaaji Cali Cadami -
9. Ganacsiga Warshadaha iyo Dalxiiska Cabdirisaaq Khaliif Axmed -
10. Xanaanada Xoolaha Deegaanka iyo Horumarinta Reer Miyiga Dr. Axmed Xaashi Oday -
11. Boosaha iyo Isgaadhsiinta Cabdirisaaq Ibraahin Maxamed -
12. Cadaalada iyo Garsoorka Prof Ismaaciil Muumin Aare -
13. Diinta iyo awqaafka Sheekh Khaliil Cabdillaahi Axmed -
14. Shaqada iyo Ariamaha Bulshada Ilhaan Maxamed Jaamac -
15. Kaluumaysiga Khayraadka Badda iyo Maamulka Dekadaha Dr. Maxamd Yaasiin Xasan -
16. Macdanta Biyaha iyo Tamarta Xuseen Cabdi Ducaale -
17. Ciyaaraha Dhalinyarada iyo Dhaqanka Maxamed Xaashi Madar -
18. Beeraha Prof. Faarax Cilmi Maxamuud -
19. Duulista iyo Hawada Maxamuud Xaashi Cabdi -
20. Warfaafinta Cabdillaahi Jaamac Cismaan (Geeljire) -
AddThis Social Bookmark Button

Jawaabta KULMIYE Ee Hadalka Wasaarada Arrimaha Dibadda Somaliland Ee UK Laga Soo Saaray.

December 8th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

 Qoraalkani waxa uu daba socdaa war murtiyeed soo baxay bishan Diisambar 6deedii 2008da, war murtiyeedkaasi oo ka soo baxay sarkaal ka tirsan Wasaarada Arrimaha Dibada Somaliland oo fadhigiisu yahay magaalada London. Inkasta oo lagu baahiyay Shabakadaha qaar, haddana muu ahayn wax lagu tilmaami karo war-murtiyeed ay wasaaradi soo saartay. 

Marka hore, Xisbiga KULMIYE waxa uu maamuus iyo qadarin weyn u hayaa dhamaan dadkii xilal kasoo qabtay Xisbiga, haddii ay yihiin kuwo Xisbiga wali ka tirsan iyo haddii ay yihiin kuwo xisbiyada kale kuu biiray labadaba. Waxa kale oo Xisbiga KULMIYE maamuus iyo qadarin iyagana u hayaa dhamaan taageerayaasha iyo aqoonyahanka ku jira Xisbiga talada haya ee UDUB iyo Xisbiga mucaaridka ah ee UCID.  

Waxa uu Xisbiga KULMIYE ku ixtiraamayaa dhamaan dadkaasi fikirkooda iyo aragtida ay qabaan ee ay ku doorteen ama ku taageereen Xisbiga ay doonayaan. 

Xisbiga KULMIYE waxa uu diyaar u yahay inuu la doodo, la hadlo, la gor-gortamo, fikirkoodana dhegaysto, kiisana u gudbiyo dhamaan aqoonyahanka, madaxda iyo taageerayaasha Xisbiga talada haya ee UDUB iyo Xisbiga mucaaridka ee UCID. 

Xisbiga KULMIYE waxa uu madal/goobwalba kula doodi karaa aqoonyahanka Xisbiyada qaranka ee UDUB iyo UCID dalka gudihiisa iyo dibadiisaba. KULMIYE waxa uu soo dhawaynayaa doodaha siyaasadeed ee maskaxda kobcinaya, dadweynaha Somalilandna ay wax ka faaiidayaan isla markaana ay ku samayn karayaan go’aamo macquula oo ay ku kala doortaan Xisbiyada Dalka.  

Isagoo Xisbiga KULMIYE xushmad balaadhan u haya Wasaarada Arrimaha Dibada Somaliland isla markaana ogsoon hawsha qaran ee ay Wasaaradu hayso, ayaa haddana waxa Xisbiga KULMIYE u cuntami weyday qoraalka magaca Wasaarada kusoo baxay ee lagaga hadlay wax-qabadka Xoghayaha Arrimaha Dibada ee Xisbiga Kulmiye iyo dhaq-dhaqaaqyadii Diblamaasiyadeed ee uu sameeyay 3dii bilood ee la soo dhaafay.  

Xisbiga KULMIYE waxa uu rumaysanyahay in Dawlada Somaliland ay soo dhawaynaso dedaalada wax ku oolka ah ee ay sameeyaan Xisbiyada mucaaridku. Sidaa darteed KULMIYE uma arko in qoraalkani yahay mid si rasmiya uga soo baxay Wasaarada Arrimhaha Dibada ee Somaliland. Laakiinse waxa KULMIYE u rakaa qoraalka mid uu soo saaray shakhsi shakhsi kale weerarayaa.  

Xisbiga KULMIYE waxa uu aaminsan yahay in Dawlada Ingiriisku ay tahay mid ka mid ah dalalka ugu horeeya dhinaca dimoqraadiyada oo ah dal fur-furan oo u madax banaan la kulanka dawladaha adduunka iyo xisbiyada mucaaridka ee ka jira adduunyada. Dawlada Ingiriisku waxay si xoog ah u danaysaa inay aragto dawlad iyo mucaaridba wadamada ay saaxiibka la tahay. 

Sidaa darteed, Dawlada Ingiriisku codsi kama dalbato Dawlad kale, si ay u aragto mucaaridka dalkaasi. Tusaale ahaan Dawlada Ingiriisku fasax ma weydiisato madaxweyne George W. Bush si ay u aragto xisbiga mucaaridka ee Dimoqraadiga. Sidoo kale, Dawlada Ingiriisku waxay jeceshahay inay aragto, oo ay dhegaysato Xisbiyada mucaaridka ee ka jira, tusaale ahaan; Kenya, Zimbabwe, USA, South Africa, Somaliland, France, Germany iyo wixii la mid ah.   

Madaxweyne Daahir Rayaale waxa soo gaadhay natiijada kulankii Xoghayaha Arimaha Dibada ee Xisbiga KULMIYE iyo xubno ka tirsan aqalka Baarlamaanka ee Ingiriisku ku yeesheen Bishan magaalada London. Sidaa darteed Madaxweynuhu wuu ogyahay xaqiiqada uu Mahamed-Aar Abdillahi qarinayo ee uu dadweynaha si kale ugu dhigayo.  

Haddaba, mudane Mahamed-Aar Abdillahi oo ah sarkaalka Wasaarada Arrimaha Dibadda Somaliland magaceeda ku soo saaray qoraalkan; ugu horeyn, ma fahamsana Dawlada Ingiriiska iyo dalalka dimoqraadiga ah ee fur-furan inaan loo timaamin cidda ay arkayaan ama la kulmayaan.  

Waxa kale oo aanu mudane Mahamed-Aar Abdillahi fahmin in qaabka wax loo naqdiyaa aanu ahayn qaabkan oo kale. Waxa la naqdiyaa ama la dhaliilaa hawsha iyo waxqabadka qofka ama xisbiga laakiin lama naqdiyo qofka laftiisa, gaar ahaan marka aad tahay qof masuul ah oo xil u haya Xisbigii talada hayay, waxa haboon inaanad ka tegin anshaxii iyo asluubtii wanaagsanayd ee wax loo dhaliili jiray. Qoraalka Mahamed-Aar kama muuqato taasi.  

Iyada oo uu Xisbiga KULMIYE qadarin iyo wanaag u hayo mudane Mahamed-Aar Abdillahi isla markaana ku ixtiraamayo xilka qaran ee loo magaacabay, ayaa waxa nasiib darro ah, oo waliba nabaad guurinaya hanka dadweynaha sugaya wax-qabadka mudane Mahamed-Aar inay arkaan hadalada uu isticmaalay ee ah [Fadlan haddad gudoomiyahaga’aad dooneyso in aad tusto in aad ka firficoontahey ninkii kaaga horeyeey jagada aad sheeganeyso, Somaliland wey ka qiimo badan tahay wax qof la  isku tuso..].  Xisbiga KULMIYE waxa uu aaminsanyahay inuu Mahamed-Aar milgihii iyo sharaftii Wasaarada meel kaga dhacay.  

Waxa kale oo Xisbiga KULMIYE la yaab ku noqotay in mudane Mahamed-Aar Abdillahi uu u hadlo mudane Ahmed Xuseen Ciise oo ahaa Xoghayihii hore ee Arrimaha Dibada ee Xisbiga KULMIYE. Dr Ahmed Xuseen Ciise waa nin ka tirsan Xisbiga KULMIYE oon ilaa hadda si rasmiya meelna uga sheegin inuu ka baxay Xisbiga KULMIYE. Dr Ahmed Xuseen Ciise iyo Dr Mahamed Abdillahi Omer waa laba nin oo ah aqoonyahano sare oo aanu dalku ka maarmin isla markaana ma jiro wax tartan ah oo ka dhaxeeyaa.  

Xisbiga KULMIYE ma rumaysna in Mahamed-Aar Abdillahi isu muujinayo Madaxweyne Riyaale marka uu gudanayo hawlaha qaran ee loo diray, laakiin waxa uu aaminsanyahay inuu Madaxweyne Riyaale isu muujinayo marka uu Xisbiga KULMIYE waxaan haboonayn ka sheegayo.  

Dhinaca kale, Dr Mahamed Abdillahi Omer waxa uu gudanayaa waajibaadka xilkii loo magacaabay isaga oo aan canaan ka baqayn. Xisbiga Kulmiyana waajib bay ku tahay inuu ka shaqeeyo hawlaha dibadda ee ictiraaf raadinta iyo ka dhaadhicinta wadamada dibada xaqiiqada ka jirta guud ahaan Geeska Africa iyo gaar ahaan Somaliland.  

Shirkii dhawaan ka dhacay magaalada Addis-Ababa ee uu ka qayb galay Dr Mahamed Abdilaahi maaha mid xaqiiqadiisa la qarin karo ama si kale loo dhigi karo. Waxaa joogay qaar ka mid ah safiirada wadamada Geeska Africa, waxa kale oo joogay wakiilo ka socda Wasaaradaha Arrimaha Dibada ee dalalka IGAD. Dhamaan sawiradii shirkaasi iyo warbixinitii ay soo saareen qaban-qaabiyayaashii shirku waa qaar la heli karo haddii loo baahdo.  

Xisbiga KULMIYE isagoo qadarinaya Wasaarada Arrimaha Dibadda Somaliland iyo siyaasadeeda ku saabsan arrimaha dibada iyo guud ahaan ictiraaf raadinta, haddana cidna ugama daba fadhiyo la kulanka dawladaha/hayadaha iyo tegitaanka shirarka gobol iyo kuwa caalamiga ah, marka looga yeedho ama lagu marti-qaado. 

Xisbiga KULMIYE waxa uu marwalba ka duulayaa oo uu taageersanyahay marka ay noqoto ictiraaf raadinta hadalka Wasiirka Wasaarada Arrimaha Dibada mudane C/llaahi Mahamed Duaale ee ah [We know that one brave country will ... recognise our independence. History will put the Somaliland state where it belongs.]“ 
 

Wa Billaahi Tawfiiq 

Insha Allah Somaliland will prevail 

Ahmed Ali

KULMIYE Branch Birmingham

AddThis Social Bookmark Button

Obama’s Election, Race Factor and Somalia: Keep Things in Prospect

November 23rd, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

“You must be the change you want to see in the world”
By Mahatma Gandhi
 
Obama’s Election, Race Factor and Somalia: Keep Things in Prospect
 
It was a historic event of monumental scale to see as the USA elected its first African-America person to the highest office. This was almost seemed messianic touch on the part of America’s political establishment and the masses that also sent powerful message to the rest of the world. Of late, America’s stature has suffered great deal of setback whereas even some likened its current status to an empire which is increasingly on the ropes in terms of socio-economic decay, policy of unilateralism orthodox, and open-ended of the war on terror. One thing is now crystal clear though: America’s image around the world has been tarnished for sometime and hopefully this move will be some partial victory to reclaim its lost glory and prestige.
 
Meantime, as I followed election night along with a boisterous crowd in a typical smoke-choked Somali mijlis in Ottawa I could not help but disagree with the interpretation of the oft-repeated race factor in the event and implication aboard. At times, debate around the topic conveyed as if the race factor by itself was put on referendum. Given complexity of the race card, I thought the sort of argument put forward was either too vague or simplistic to capture essence of the issue at hand. For example, people talked about how blacks would be proud of the president-elect or how he would change the fortunes of the black race in America and elsewhere (including Somalia) or why Americans discriminated against black people so long and so forth. Later, I heard similar line of arguments from other talking heads of the corporate media.
 
True, there is no denying as being historical watershed when comes to black man’s achievement in recent history after Mandela, and  came as a result of long struggle for emancipation that started with fight against slavery and other forms of human exploitation practices. I was too momentarily moved by the waltz of the prevailing fraternity spirit in the room whereby a rupture of emotional intellect overwhelmed the rational one, but again we should keep things in prospective, lest we miss something in the big picture.
 
It was quite interesting experience to watch reaction of the crowd. Particularly the point of view among Warya revelers and the near anonymity on the topic which seemed ironic at times but not-so-surprising notion altogether – not surprising because of the overarching group allegiance (race, tribe etc.) seems primordial characteristics among adult Somali males. But there was irony missed in the scene of cheering crowd and it had two folds. First is that these folks were neither descendents of the native black slaves who were historically denied to see leaders of their own kind in higher places nor the post-collapse of generation-y and –x who were deprived to witness the glories of role models occupying higher offices in their nation of origin. No, most of them had vivid memories about power-crazed black presidents who wrought havoc their own nations and citizens’ welfare before. Still others were lifelong sympathizers of the Somalia’s warlord rank and file. Secondly, these men were well versed with the infamous and the within Somali groups chauvinistic malady- tribalism- but they still had audacity to judge how others conduct their business in their backyard without sensing slightest contradiction. Isn’t someone said before that charity starts right at home?
 
Much of the Barack Obama’s decisive victory to the White House has little to do with race and racial politics. To think otherwise does bode ill with the man’s meteoric success against all odds. A combination of intellect, message, celebrity appeal and quasi flawless public persona played major role in the winning formula. Also, few unforeseen circumstances such as collapse of the American financial nerve center and two ongoing unpopular wars, not to mention fecklessness of his rival and the republican’s ideological malaise, all contributed to Mr. Obama’s favor. Americans, regardless of white, black and creed or age cohort needed this man for the job to save itself more than anyone else.
 
As for race problem or institutional racism in America and elsewhere, it is a fact of life. Webster Dictionary defines race as “is a belief that race is the primary determinant of human traits and capacities and that racial differences produce an inherent superiority of a particular group.” Our world is far from being post-racial utopia place anytime soon. It can be improved but it might take different hoes and categories. Racial injustice will not go way easily as long as humans compete over resources, space, opportunity and status. Let us be realistic folks! Barrack Obama’s election might have some historical and psychological boost on black America and particularly on younger generations (better to relate other role models than gangista’ rapper Fifty Cents and Mike Tyson types.) But truth of matter is that this will not bring about immediate changes on other pressing socio-economic issue that trapped two-third of African-American citizens at the bottom of socio-economic ladder according to social researchers. What’s more, any perceived impact of the president-elect on African continent’s specter of genocidal tribal wars, endemic corruption, starvation scenes and leadership failures, including Somalia’s sad file, is just wishful thinking. Solutions for African problems should come from indigenous initiatives and less from extraterritorial agents.
 
Race factor is very complex issue which mutates along the historical, cultural and economic status of a given society. While the open form is no longer practical in the West, including Canada, other systemic and subterranean variants are more prevalent. Tolerance for others doesn’t necessarily mean genuine acceptance within the mainstream group. Especially such is the case when it comes to fair competition for opportunities, power and status. Put it differently, intra-group solidarity of the society trumps inter-group equality though extent depends on the specifics. States can only do so much about the code of conduct of individuals, community and institutions but not everything. As Canadian Professor noted “race is to America what is cast system to India, class to the old Britain, religion to Israel in the middle-east “, and we might as well add to what is clan card to Somalis. Comparatively, color, religion, class, ethnic and more importantly clan (the one Somalis insidiously practice) are forms of racism. One cannot entirely dismiss race factor in the America’s politico and social landscape as some right wing populists would have us make believe in the wake of the election.
 
That said, this doesn’t necessarily mean not to give where the credit is due. At least Americans are making some progress, be it symbolism form or otherwise, compared to other places and it is worthy to emulate. Somalia’s clannish case is pedaling backward with alarming rate. Politicized and malignant clan issue, whether open or subtle, is more rampant than ever in the Somali social psyche of Diaspora and back home. Situation is increasingly getting worse and even the formerly hopeful Somaliland community is not immune from it. I’m not referring to what has been done to the traditionally oppressed groups of like Gaboye people. I am talking about constant tug-of-war between the so-called main groups where some are hell-bent to undermine other one’s very existence and inalienable rights. To say that mainly clan supremacy, besides few other external interventions, brought down foundations of Somalia’s old institutions while making it difficult to resurrect another one for two decades is understatement.
 
Despite the all hype and high expectations of  foreign and domestic matters associated with the president-elect’s race factor and his future administration, still fact remains that these issues will weigh little with regard to other specific American policy priorities. Let us put it in prospective: economics and other hard pressing domestic agendas remain the main focus of the president-elect and his new regime. As per foreign policy, remember the core objectives of American foreign policy doesn’t shift much regardless of whether democrat or republican regime in the power. Of course one side appears overtly belligerent and blunt but fundamentals stay the same. While Iraq and Afghanistan files are among top of the do list, as he already mentioned in the campaign trail, engaging with other foreign issues of like the fate of enfant terrible (Somalia) largely depends on how it is well connected to the adnmistration’s policy priority by the interested foreign parties. Success will depend on efforts of activism politics and usual diplomacy of the needy foreign countries.
 
Allegedly, both current Ethiopian regime and main opposition are in full force to align with the Obama’s new administration policy interest and the main connecting issue? Islamic terrorism. Can Somalis effectively encounter with its kind and through cooperation, discipline and urgently needed political acumen? No chance. One should not rule out godsend miracles, but status quo will remain unscathed as long as stakeholder divided over petty clannish argument and the merits of power seeking pseudo-religious fanatics or other doomed warlord institution lead by tottering figure heartbeat from gravesite.
 
 
Moe-awale@hotmail.com
Mohamed A. Awale

AddThis Social Bookmark Button

Somaliland Needs a Paradigm Change: Now or Never!

November 22nd, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

Somaliland Needs a Paradigm Change: Now or Never!

By Jama Gabush 

Somaliland has existed for nearly two decades by now. Aspirations and dreams associated with the declaration of Somaliland are fading out from hearts of normal citizens day after a day. The Somaliland Republic intended to restore prosperity, justice, freedom, dignity, development and in short, whatever good, is not anymore delivering these goals while almost two decades have gone. Any intellectual, self-critical, visionary and strategist acquainted with the implicit aspirations of Somaliland people during the struggle and high hopes of early nineties can easily observe the anxiety experienced by the people nowadays. In brief, Somaliland people are missing the very reason of Somaliland! Why? Was Somaliland Utopia? Nay! 

In short, Somaliland is drowning into deep ocean of senselessness and self-inflicting destruction politically, economically, socially and culturally. Why so many frustrated young generations committing outright suicide in the deep seas? Who by the way, lived and grew in the PEACE we boast with. What is missing? 

For that reason, may we examine the recent past, the present, and CHANGE the history of tomorrow? Dare we break the silence and fence-sitting behaviour? I believe now or never! 

Any human change begins with the twist of mind and switch of thinking. Indifference and desperation are the killers of thinking. Paradigm examination is the next step. To revive and resurrect the ebbing hopes, aspirations and again, get motivated with the end in mind, Somaliland Needs Paradigm Change, not quick fixes and adjustments! 

Paradigm is the WAY we do things. Suppose you want to go somewhere and you carry a map to take you there, and you never find where you were going. What is wrong? Is it that the place you were going does not exist at all? Or, that there is something wrong with you? What about if there is nothing wrong with neither you nor the place? Then, the map must be the wrong one. This is exactly the situation Somaliland is today. There is nothing wrong with Somaliland independence itself or with the right course and aspirations of Somaliland people. The problem is the map, the paradigm Somaliland ventured. 

Until now, if you are still looking to figure out what I am talking about and the background of my worries, I suggest you read and contemplate writings and speeches of Somaliland’s veteran intelligentsia, (particularly, former chairman of SNM Central Committee, Prof. Ibrahim Maygaag Samatar’s latest article ‘Where I Stand’, one of the founders and fighters of SNM Prof. Abdisalam Yasin’s recent series of poems and articles in the media and lastly but not the least, founding member and latest vice-chairman of SNM Hassan Isse Jama’s insightful speeches in different occasions).  

The intelligent scientist Albert Einstein once said, “The significant problems we face can not be solved at the same level of thinking we were, when we created them”. Thus our present problems are our present paradigms.  

By paradigm change, we do not mean change of our aspirations and dreams, but twist our mind and switch our thinking to the right route. Let me relate you one of such things I myself learned that clicks the RIGHT LINK of our minds and thinking. It was the twelve of August (12th August) at the meeting hall of Ambassador Hotel where SONYO (Somaliland Youth Umbrella) organized a seminar for more than 150 youth representing different regions of Somaliland to celebrate the International Youth Day. Dr. Jama Musse Jama was invited to the stage. He asked one question in the beginning. Imisa sano ayay Somaliland jirtaa? (How many years Somaliland exists). The youth rushed to the answer and promptly replied, ‘more than 17 years’, without hesitation. Then, Dr. Jama repeated another question and asked, ‘ok, how many hours does Somaliland people especially government people spend at their offices?’ ‘Two to three hours’, they said loudly. ‘So, how can we say Somaliland existed 17 years then’? Inquired Jama. Alla! Alla!……. ‘Wallaahi waa runtiisa……, oo waxaynu jirnayba waa intaa rubuceede!’ (Oh! he is right…. , we existed only quarter of that) They all exclaimed!  

The point is clear. If you are employed one month and your job is to work 30 days, but you work only 10 days and end up doing third of your job at the end of the month, it does not mean you have done your job even though 30 days have passed. Thus, the problem is the attitude of time. Time is not something external and out there but you, your being and deeds. This is one classic example of the many vague paradigms of life we are encircled by.  

Any sphere of our life is shackled by one or some contradictory self-destructive paradigms. Look at our economic, societal, political and cultural paradigms. Look at our value of work, the prevailing political philosophy and moral status. 

We must change and break with the past. 

“All that is necessary for evil to triumph is for good people to do nothing” Edmund Burke 

AFEEF: There is no any explicit or implicit indication that I, the writer of this article am above these criticisms, habits and behaviours I am explaining. Rather, it is truth and self-critical analysis to share with you, those who think and care! 

Written by

Jama Gabush

24.10.2008

Helsinki, Finland

jgabush@yahoo.com

AddThis Social Bookmark Button

Local NGOs in Somaliland: Development or Business Enterprises

November 18th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

Local NGOs in Somaliland: Development or Business Enterprises
 
By Abdirahim Salah Gure                                                               November, 2008
 
Email address: abdirahimgure@hotmail.com
 
In modern times, it has become usual that local NGOs or more formally and broadly CSOs (Civil Society Organisations) represent prominent bodies in countries where there are either no fully functioning governments or weak state authorities. Furthermore, CSOs presently operate strongly in countries which have existed over thousands of years and with long standing state institutions like India and Egypt.
 
Although it might be a little bit vague and complex to understand what criteria qualifies a country to have or not to have CSOs or in other words what prompts a given community to form a non-state actor for their own betterment, levels of poverty and impoverishment, injustice, and exploitation within a country or a society are presumably the ideal situations that call for the establishment of a CSO. And indeed the abolishment and elimination of these negative situations are the basic ideologies and philosophies upon which most CSOs are premised or at least this is what their profiles and constitutions read. It is widely recognized that CSOs usually emerge as a consequence of the gap created by the inability of the state to deliver services and fulfill human rights or in some instances due to the violation of human rights by the state itself or by private enterprises either. 
 
Somaliland is a typical example of those countries which experience a burgeoning number of CSOs – be it women’s groups, youth organisations, professional associations or any other local and non-governmental organisation that claims to be dedicated to improve peoples lives and livelihoods – primarily due to the encouragement of several UN and international agencies which prefer to implement relief, rehabilitation and development interventions through local partners. Additionally, strengthening CSOs is becoming a focus for a number of international NGOs, and nowadays many of them which were previously operational are shifting to the partnership mode because of two main perceived reasons. These are empowerment of local structures and organisations which is in turn closely connected with sustainability, and creation of collective power to combat and overcome common problems. Others might simply prefer to do so when they do not have adequate staff to take care of their projects or when they do not have physical presence in the project area. Employment opportunities within LNGOs has also to some extent contributed to the emergence and increase of LNGOs.
 
By and large, LNGOs are increasingly becoming a vibrant enterprise in Somaliland; however, the question that begs an answer is to what extent are these organisations effective and efficient, and add value to the process of transformation and development of our society. Before I come to that, let us briefly go through defining what a CSO is, characteristics of most CSOs in Somaliland, the major challenges that CSOs in Somaliland face and their interaction with the local context.
 
“The arena outside the family, market or state where people meet for a common interest”, is one of the simplest and comprehensive definitions of CSO. Apparently, a common interest becomes a necessary condition for a CSO; however, except for professional associations and village level community groups which relatively harbour a common and non-opportunistic interest, there are hardly any LNGOs which bear a genuine common interest which is in favour of the public, but rather merely represent a machine or a facilitator for project implementation, and besides that, are not free from vested interests that could be contradictory and alien to the values of the organisation. Even though you might disagree, I believe that the absence of a single organisation that has run 2 or 3 programmes that it has designed without adhering to a particular donor’s priority or policy here in Somaliland is an adequate justification. The irregularity in their membership fees and inability to raise funds locally also indicates how their financing system is unsustainable.
 
Development, welfare, hope, poverty eradication, rehabilitation and many similar words and phrases appear in the names and/or visions of almost all LNGOs. Let alone that these LNGOs finance activities intended to assist poor and vulnerable people on their own or with local donations, the initial set up of their offices is sometimes funded and supported by UN and international organisations. Following the formation and registration of a LNGO in which its founders might be quite optimistic about its future in the beginning, the daunting and challenging task of securing funds and sustaining the moral of volunteers awaits most of them, which usually ends up in despair and results in the complete turning down of the organisation. Success of a LNGO is governed by a range multifaceted factors including linkages and relationships with staff in various funding institutions and government offices, its competence and capacity to implement and add value to the process, and prominence of the issues it addresses to various funding institutions.
 
Whilst principles of democracy and transparency need to be upheld in election and appointment processes of top positions within CSOs, few LNGOs democratically elect their BOD chairpersons or executive directors. On one hand, you have few LNGOs changing their leadership in a carefully managed and pre-determined manner with some resemblance of democratic replacement, and on the other hand, you have a number of LNGOs which have not changed their leadership since the establishment of the organisation despite their constitutions which specify office terms for various powerful and top positions. 
 
A great mistake or irrationality that has also drawn my attention is that many of these LNGOs pretend to be experts in all sectors of development, and hence, go for any bid to implement a specific project irregardless of what their mission states or their organizational caliber. For instance, a LNGO which works on environmental protection and improvement might submit in a proposal on rule of law or HIV/AIDS in response to a call for proposal on these subjects by a funding institution. You might wonder why this is a problem as quite a number of International NGOs also work on several themes, but we need to consider this from different perspectives, such as their geographical coverage as well as organizational capacities in terms of resources which allows them to engage in various subjects and issues. They have also priorities and conditionalities for different themes or subjects which are clearly articulated in their strategic documents, and do not engage in all subjects equally.
 
Funding challenge, disputes and disagreements among its members mainly because of differences in ideologies and interests, government pressure, leadership problems and so forth are the common challenges that restrain the growth of LNGOs. A LNGO fails to secure funds when it is not capable of developing sound programmes because of inadequate knowledge and experience in project cycle management or when it has not nurtured strong and robust relationships with funding institutions. Disagreements among NGO members normally stem from unequal power relationships, greed and corruption, and ego factors, and this has rendered many emerging LNGOs to be no longer functional or disintegrate into two independent and different NGOs – just similar to the binary fission form of reproduction.  In general, the government views LNGOs as a parallel set of institutions taking over the role of the state and overtly oppresses the emergence and growth of associations and organisations that engage in policy and campaigning work or deemed to pose a potential threat to the government by mobilizing the society to demand amendment of certain policies or advocating for the better fulfillment of a specific right by the government. Leadership problems also prevail in CSOs and it is no surprise as this is a continental disaster in Africa.
 
While intellectuals and other knowledgeable people who have closely worked or interacted with some LNGOs might weigh and rank them on the basis of few subjective parameters and consequently choose between different LNGOs for collaboration, ordinary people consider it to be a new way of making money at the expense of helping poor people.  These people including beneficiary communities who have interacted with some LNGOs see them as not more than middlemen, or in its most derogatory descriptions, vampires that do not bring in anything good to the process. What is far more appalling is that the clannish stuff has also plagued the work system of LNGOs whereby their target groups are not in many cases determined by neither need nor vulnerability but instead by clan factors. The great majority of LNGOs are also dominated by young individuals who lack the necessary attitudinal maturity of cultural and communication dimensions and who have not also been trained on community development, which adds mess to their work. 
 
Accept it or not, LNGOs will gradually become powerful economic and political entities in our society mainly because of the human-centered and rights based development approach which is being taken up and encouraged by the world’s biggest International NGOs. In addition, without them aid and development efforts would not have reached many places and people and this is a fact that raises their importance. However, their effectiveness is not as such, in the sense of their philosophical and conceptual contribution to ideas of combating poverty, exclusion and injustice, and also of their financial efficiency and honesty. Winning the confidence and trust of their clients who are here poor and vulnerable communities is a major bottleneck to their popularity, and therefore, nurturing a close and robust rapport with their clients, coming up with innovative and bottom-up solutions and ideas, and demonstrating financial accountability can only restore the bruised confidence and trust of the public.

AddThis Social Bookmark Button

Mahadnaq: Ibrahim Maxamed Cali Xeyd Uga Mahadcelnayo Dadkii Soo Tacsiyadeeyay

November 16th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

Waxay dhamaanteed mahad naq iyo wanaag u sugnaatay Eebahaa wax kasta abuuray ee issagu leh una noqon doonaan ,illaaha ay wax kastaa gacantiisa ay ku jirraan ee isagu qaddaray.

Inataasi dabadeed, anigoo ah Ibrahim Maxamed Cali Xeyd (GUJIS) kuna hadlaya magacayga ,magaca dhamaan qoyska reer Maxamed Cali Xayd ,ehelka iyo qarrabaddii uu ka tegay Marxuum xildhibaan Yuusuf Maxamed Cali (Tuke) oo geeriyooday 11/11/08 illahay naxiirtii janno ha ka waraabiyee,qabriggana ha nuur shee. Waxaa hadii aanu nahay ehelkii uu ka tagay marxuumku, si gaara noo taabtay fariimihii saxaafadda noocyaddeeda kala duwan, sidda radioga, Televion-dda, Website-yadda, iyo Telephone-nadda iyo fool-ka foolba ahaa, ee naga soo tacsiyadeenayay geeridaa reerkayaga ku timid. Anagoo uga mahad naqayaa dadkii faaraha badnaa ee naga soo tacsiyadeeyey geeridaasi lanaga qayb qaatay aaskii iyo baroordiiqdii Marxuunka Yuusuf Maxamed Cali. Dadkaasi aad ka ufarra baddan, ee ku kala nool dhamaan dunninadda dacalladeedda kala durugsan, kuwaas oo aan dhamayn karrin inaan ulla xidhiidhno si keli keli ah balse aanu jecel nahay in halkan aanu si qalbi san ugu wada mahadcelino.

Illahaa Baa Mahad Leh

Ibrahim Maxamed Cali Xeyd

AddThis Social Bookmark Button

Taariikh Nolaleedkii Marxuum Yusuf Maxamed Cali Tuke

November 13th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

Intay doonto ha qaadato, maalin baa iman doonta Somaaliland laga aqoonsado oo looga dabaal dego daafaha dunida oo dhan, waxaynu u baahanahy inaynu la nimaadno, dawlad wanaag, dimuqraadiyad, cadaalad, iyo adkaysi” Waa erayadii aan afkiisaa ka maqlo markii muuqiisa iigu dambeysay.
 
 Xildhibaan Yusuf Aw-Maxamed Cali-Xayd (Tuke) wuxu ahaa halgamaa, aqoonyahan iyo indheer garad bislaaday oo qaranka Somaliland aanu hilmaami doonin. Wuxu ahaa geesi ku sifoobay hawl kar nimo, hal adayg, daacadnimo, deeqsinimo iyo han durugsan. Wuxu ka mid ahaa aqoonyahanadii la kowsday dhidibada-na u taagey halgankii qadhaadhaa ee lagu hantiyey dib ula soo noqoshada qaranimada Somaliland ee dhiiga badani ku daatay.
 
Alle ha u naxariistee Xildhibaan  Yuusuf -Tuke 11/11/08 maalintii taladaada ahayd   ayuu  ku geeriyooday shil baabuur oo ka dhacay agagaarka degmada Waridaad ee gobol Saraar isago ku guda jira hawl qaran. Waxana  marxuumka maanta November 12-dii 2008 oo Arbaca ah aas qaran iyo baroor diiq loogu sameeyey magaala madaxda gobolka Togdheer ee Burco. Sida ay ii sheegeen dad goob joog ahi waxa aaska marxuumka iyagoo ka tiiraanyeysan ka qayb galay masuuliyiin sarsare oo ka tirsan hay’adaha dawliga ah sida Gudoomiyaha xisbiga KULMIYE Axmed Maxamed Maxamud iyo madaxda sare ee xibigaas, Gudoomiyaha golaha wakiilada C/ramaan Cirro, gudoomiyaha golaha guurtida Sulayman Maxamuud Aadn , wasiirka arimmaha debadda C/llahi Maxamed X. Ducaale iyo madax kale waxa kale aaska marxuumka kasoo qayb galay kumanyaal  dadweyne ah oo ka kala yimi dalka gudihiisa iyo debadiisaba. Qof kasta oo maqla geerida Mujaahid xildhibaan Yuusuf-Tuke waxay ku abuurtay argagax iyo murugo, balse waxa qof kastaa isku qanciyey inay geeridu xaq tahay oo qof walba huran.
 
Hubaal waxa ah oo aan ka cudur daaranayaa inaanay suurto gal ahayn in maalin iyo labo toona lagu soo koobo macluumaadkii iyo sooyaalkii taariikeed ee Muj. Xildhibaan Yusuf Maxamed Cali(Tuke) Sidoo kale bogag xadidan laguma soo koobi karo sooyaalkii taarikheed ee marxuumku lahaa. Laakiin waxaan halkan idiinku soo gud-binayaa intii ilaa hadda ii suurtagashay inaan soo ururiyo, macluumaadkaas oo qaybo ka mid ah aan waydiiyey shakhsiyaadkii ay  marxuum Yuusuf  aadka isugu dhowaayeen, macluumdka qaarkoodna waa wixii aan ka xasuusto intii aan aqaanay Mujaahid Tuke. Haddi aad markaa tebtaan in badan oo taariikhda Tuke ee aan la koobi karin ka maqan ha la’ii dulqaato.
 
Alle ha u naxariistee Mujaahid Xildhibaan Yuusuf Aw-Maxamed Cali-Xayd(Tuke) wuxu kasoo jeedaa qoys ehlu diin ah oo aad looga yaqaan gobolada Sanaag, Togdheer iyo Sool. Wuxu bishii July 23-keedii sanaddii 1951-kii ku dhashay degmada Garadag ee gobolka Sanaag. Yaraantiisii wuxu ku barbaaray degmada Garadag.
 
1958kii ayuu galay malcaamada degmada Garadag. 1959-kiina wuxu bilaabay waxbarashada dugsiga hoose ee degmada Garadag taas oo uu dhamaystay sanadkii 1962kii. Ka dibna wuxu  1963-kii u wareegay dugsigii dhexe ee Dayaxa oo uu dhamaystay sanadkii 1966-kii. Marxuumku wuxu waxbarashadii sare ku dhamaystay dugsiga sare ee Faarax Oomaar ee magaalada Hargeysa sanadihii 1966-kii-1970-kii.
 
Dhamaadkii 1970kii ayuu marxuumku tababar macalinimo oo lix bilood ah (intensive course) kaga qayb galay kulliyadii waxbarashada ee Lafoole. Muddo labo sano ku dhow ayuu macalin nimo ku soo shaqeeyey kadibna wuxu 1973kii bilaabay kuliyaddii waxbarashada ee Lafoole isagoo ku takhasusay cilmiga xisaabta wuxuna Lafoole dhamaystay sanadkii 1976kii. Dhamaadkii 1976-kii ilaa dhamaadkii 1978-kii wuxu macalin ka noqday dugsiga sare ee Banaadir ee magaalda Muqdishu sidoo kale is la sanadahaas wuxu part time- ahaan ugu shaqayn jiray idaacadii radio Muqdisho isagoo u turjumi jiray wararka luqadda ingiriisi-ga kaga baxa idaacadaha caalamiga ah. Wixii ka dambeeyey 1978-ki ilaa badhtamihii 1981-kii wuxu madax ka noqday qaybta protocol-ka ee xafiiskii Madaxweyne ku xigeenkii hore ee Somalia Gen. Ismail Ali Abokor.
 
Badhtamihii sanadkii 1981-kii ayaa  wefti  uu mrxuumku ku jiray loo diray Geneva. Ka dib markii marxuumku arkay dilkii, tacadigii, xaqdaradii, dulmigii, cabudhintii, xadhigii iyo dhibaatadii isa soo taraysey ee lagula kacayey shacbigii iyo madaxdii  kasoo jeeday Somaliland ayaa dareenkii feejignaa iyo geesinimadii Muj. Yuusuf go’aansatay inaanu kasii mid noqon dibna ugu laaban taliskii macaggaga ahaa ee xalaashaday kuna mamay maalka iyo dhiiga dadka iyo dalka Somaliland ee uu marxuumku kasoo jeeday. Ka dib marxuumku wuxu tegay dalka boqortooyada Sucuudi Arebia oo uu magan gelyo siyaasadeed waydiistay wuxuna Sucuudiga ku noolaa ilaa sanadkii 1983-kii wuxuna intii uu Suciidiga joogay qayb wax ku ool ah ka qaatay abaabulkii iyo aasaaskii dhidibada loogu taagay ururkii Dhaqdhaqaaqa wadaniga Somaliland SNM. Sanadihii 1983-1984 waxa marxuumku jaamacad ka galay magaalada Liverpool ee cariga Ingiriiska halkaas oo uu ka qaatay diblooma dhinaca maamulka ah. Dhamaadkii 1984-kii waxa marxuumku usoo wareegay magaalada London wuxuna wax kaa aasaasay madax-na ka noqday urur u dooda xuquuqda dadka waaweyn oo la yidhaahdo Age Concern kuna yaalay London. Isla Sanadkaas ayaa loo magacaabay afhayeenkii Ururka SNM qaybtiisa London wuxuna qayb wayn ka qaatay inuu siyaasadihii qalafsanaa ee dawladdii digtaa tooriga ahayd xidida u siibo kuna fashiliyo wadanka Ingiriiska ee uu ku noolaa.
 
Muddo ka dib waxa Muj. Xildhibaan Yuusuf ku adkaatay inuu isku wado shaqadiisii gaarka ahayd iyo hawlihii uu hayey Ururkii SNM, wuxuna go’aansaday inuu faraha ka qaado shaqadiisii gaarka ahayd una banbaxo oo u go’doomo hawlihii halganka. Waxa 1986kii Marxuumku noqday afhayeenkii guud ee ururkii SNM wuxuna jagadaas hayey ilaa 1989kii. Sanadkii 1990kii markii Ururka SNM shirka ku qabsaday Baligubadle ee lagu doortay hogaankii Muj. C/raxmaan Axmed Cali(TUUR)  waxa marxuumku xubin ka noqday golihii dhexe ee ururkii SNM isla mar ahaantaana waxa loo magaacabay xoghayihii ama wasiirkii ganacsiga jagadaas oo uu hayey tan iyo markii ay Ururka SNM gacanta ku dhigeen ee ay xoreeyeen gebi ahaanba gobolada Somaliland. Markii dalka SNM xoraysay wuxu marxuum Xildhibaan Yuusuf door lama ilaawana ka qaatay shirarkii nabadaynta  ee u dhexeeyey beelihii SNM taageeri jiray iyo beelaha kale ee dega Somaliland sida shirkii Berbera iyo Yagoori.
 
1991-kii wuxu ka qayb qaatay shirkii aayo ka tashiga beelaha Somalilnd ee lagu qabtay magaala Burco halkaas oo lagu go’aamiyey dib ula soo noqshoda Somaliland ee luntay markii marxuumku ahaa 9 jirka. Markii la dhisay dawladii ugu horaysay ee Somaliland ee madaxweynaha ka noqday C/raxman Axmed Cali waxa Muj. xildh. Yuusf-Tuke loo magacaabay wasiirkii madaxtooyada Somalilad jagadaas oo  uu hayey ilamaa badhtamihii 1992kii. Dhamaadkii 1992kii waxa marxuumku hormuud ka ahaa qayb libaaxna ka qaatay shirkii nabadaynta beelaha danwadaag Bari ee H/Jeclo iyo Dhulbahante oo ka dhacay deg mada Garadag oo marxuumku dhalasho ahaan kasoo jeedo.
 
Sanadkii 1993-kii waxa marxuumku ka qayb galay shirwaynihii labaad ee aaya ka tashiga beelaha Somaliland ee ka dhacay magaalada Boorame laguna soo dhisay dawladii uu madaxda ka ahaa marxuum Maxamed X. Ibraahim Cigaal. Inkastoo oo aanu marxuumku wax xil ah ka qaban dawladii Cigaal hadana marnaba kama nasan hawlaha qaranka lagu hor marinayo wuxuna dhamaadkii 1993-kii ilaa horaantii 1994kii ka qab galay shirkii Ceerigaabo ee lagu heshiisiinayey beelaha wada dega gobolka Sanaag. Sanadihii 1995-1996kii wuxu door laba lama ilaawaan  ah ka qaatay dadaaladii lagu soo afjaray dagaaladii sokeeye ee dalka ka dhacay. Markii la furay nidaamka axsaabta badan ee dastuurkeenu jideeyey Muj. Xildhibaan Yuusuf Maxamed Cali(Tuke) wuxu ka mid ahaa asaasayaashii xisbigii ASAD ee uu Suleiman-Gaal madaxda ka ahaan, markii xisbiga Asad uu ku hadhay doorashooyinkii degaanka, marxuumku wuxu ka mid ahaa garabkii xisbiga ASAD ee ku bii xisbiga talada haya ee UDUB. Hase yeeshee marxuumku kuma raagin xisbiga UDUB ka dib markii uu udkaysan waayey nidaamka qalafsan ee uu madaxweyne Riyaale wax ku maamulayey. Marxuumku wuxu ka dib 2005 ku biiray Xisbiga mucaaradka ee KULMIYE. Markii la qabtay doorashooyinkii golaha wakiilada isla sanadkaas, alle ha u naxariistee marxuumku wuxu ka mid noqday 82kii– murshax ee xisbiga KULMIYE u soo xulay inay ka qayb qaataan tartakii loo gelayey aqalka wakiilada isagaoo ka sharaxnaa gobolka Sanaag. Natiijadii doorashadana alle ha u naxariistee waxa marxuumku ka mid noqday 28kii mudane ee xisbiga KULMIYE ku guulaystay isagoo marxuumku gobolka Sanaag ka helay codadkii ugu aqlabiyadda badnaa.
 
Markii la sameeyey gudiyadii golaha wakiilada, alle ha u naxriistee marxuumku wuxu gudoomiye u noqday waaxda arimaha debadda, jagadaas oo uu ilaa hadda hayey. Xildhibaan Yuusuf Maxamed Cali (Tuke)  waxa uu  ka mid ahaa h oo uu hogaaminayey xildhibaanadii ka koobnaa saddexda xisbi qaran ee hawsha shaqo ku yimi  bishii march ee 2008 guriga baarlamaanka wadanka Ingiriiska, isgoo isla bishaas aakhirkeediina booqasho shaqo  ku tegay wadanka Norway, halkaana uu kula kulmay madax ka tirsan wadanka Norway iyo jaaliyadda Somaliland ee ku dhaqan wadanka Norway.
 
Dadka aadka u yiqiin shakhsiyada Xildhibaan Yuusuf waxay ku tilmaamaan inuu ahaa nin geesi ah, hal adag, deeqsi ah, bulshaawi ah oo had iyo goor faraxsan. Wuxu ahaa nin aan xaqiiqada ka gaban hadday mur ka qadhaadhay. Alle ha naxriistee Xildhibaan Yuusuf wuxu ahaa nin naxariis badan oo dadka ay is yaqaaneen iyo eheladiisuba aad u jeclaayeen. Marxuumku wuxu ifka kaga tegay 5 caruur ah laba wiil iyo saddex gabdhood iyo xaas.
 
Walow uu maanta xijaabtay nagana hooseeyo, haddana sooyaalka taariikhda dahabiga ah iyo wadaniyaddii  Muj. Xildhibaan Yuusuf Aw-Maxamed Cali-Xayd waa mid aan jiilka jiilkiisa la ilaawi doonin oo intii noolba la nool. Ilaahay naxariistiisa janno hakaa waraabiyo, qabrigana ha kuu nuuro anaga samir iyo iimaan ha naga kaa siiyo
 
 
Abdillahi H. Bullaale Ali

AddThis Social Bookmark Button

Haddii Aan Mad’habta Imaam AL Shaafici Dib Loo Soo Noolayn, Qaraxyadii Carbacadii Dhacay Waxay Noqon “Salaamullah Calaa Xajjaaj”

November 13th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

     

Waxaan xusuutaa barigii aan yaraa ee aan dugsiga hoose ku jiray 1960dii, kitaabka diinta laga dhigan jiray wax la odhanjiray “ Al Fiqh Waa Al Tawxiid”. Wuxuu ahaa kitaab lagu qoray Waddanka Masaarida. Kitaabkaas wax ku qornaa: “Jidhka dumarku waa cawro marka lag reebo wajiga iyo gacmaha”.

Markii aan taabba-qaaday, ayaan ugu imi Gacanka Carabta fikir diini ah oo  odhayanyay “Jidhka dumarku waa cawro tin iyo cidhib, hadal kooduna waa cawro”. Waxaan arkay dumaarkii oo karaamadoodii meel laga dhacanay. Anigoo ku dhex koray mujtamac dumarku laf-dhabar u yihiin, waxaa igu adkaatay inaan qaatto fikirkaas dib-u-socodka ah. Khilafaas isaga ah markii aan u kuur-galay waxaan ogaaday inuu la xidhiidho khaalfka madaahiibta Sunnaha, oo niman xag-jiraa ay ka faaiidaysteen ummadana wareer ku abuuraan.

Ilaa intii aan dugsiga sare ee JSL ka baxayay, waxaa isla-jaan-qaadayay barnaamijka idaacda ka laga siidayo, xadiisaka ay Musheekhdu ka akhriydo Ramadanta maqaaxiyaha iyo duruusta dugsiyada carruurta loogu dhigo. Dhawaan ayaan ogaaday inay sabata keentay in idaacdda ,  xadiiska sheekha iyo dugsigu meel u wada jeedeen ay ahyd innaga oo ku soconnay Mad’habta Imaam AlShaafici ee ummaddu heshiisaka ku ahyd.  Qoloda kaliya ee qaaciidadaa ka baxasanayd waxay ahaayeen  qoloda la yidhaah Bab- Al Suufiga oo iyagana aan loo ogolayn inay dugsiyada wax ka dhigaan ama idaaacdaha fikirkooda ka faafiyaan.

Arrinta labaad waxay tahay, dhulka ay Soomaalidu dagto waxaa laga rumaysanyahay in Ilaahay “Cazza Wa Jal” meel walba  joogo. Dulkan waxaan  ugu imi Culmo qofka fikirkaas rumaysan ku sheegay inuu gaaloobay. Markii aan Culimada Somaalida iyo masaarida iyo qaar kaleba, waydiiyay waxai ii sheegeen In ay labada jidba bannaanyihiin. Daliilkiina way soo ban-dhigeen. Ilaahay carshiga ayuu ku sugan yahay. Hadana, Xawl Al-Mariidjka inooga dhaw.

Arrinka ugu darane waa Fikirka ku wajaahn xidhiidhka ka dhaxeeya dadka Muslimka ah iyo kuwa aan Muslimka ahayn. Adduunka maata aynu ku noolnahay waxaa gacanta sare yeeshay minaka la magac baxay: Ahlu-Takfiir oo ah dad waligoodba jiray, laakiin wakhtigan casriga ah awood aanay lahaan jirin yeeshay iyaga oo adeegsanaya quwad maaliyadeed oo laga helay petrolka. Mad’habta Takfiirigu waxay rumaysantahy in karaahiyo iyo nacayb lagula dhaqmo dadka aan ahayn muslimka.Waxay qabaan, inaanay waxba ka jirin hesheesayada iyo xiidhiidhka diplomasiga ah ee ka dhexeeya dawladaha muslimka iyo kuwa aad muslimka ahayn . Sidaa awgeed, waxa jideeyeen in Jihad lagu qaado dadka aan muslimka ahyn. Halka culimada muslimka ah ee qunyar-socodka ahi ay rumaysanyiin in Islaamku yahay diin u horseedaysa wanaag iyo kal-gacayl iyo wada noolaansho ka dhexeeya dhammaan dadka Alla abuuray. Sidaa awageedna la xurmeeyo xidhiidhka ay dawladaha Musliku la gallaan ummadaha kale.

Haddabe, intii ka horraysay 11 Septmber 2001, dadka rumaysan amma ku taamaya Mad’habta Takfiirigu awood ayay ku lahaayeen dinida muslimka qaar ka mid ah oo fikirkoodaas habowsan ayaa laga maqli jiray idaacadaha iyo televishannada qaarkood. Laakin intii qaraxyadu ka dhaceen adduunka intiisa badan, culays ayaa la saaray dadka fikirkaas dib-u-socodak ah rumaysan kuna dhaqma.

Taa waxaa ka sii darran, inay Ahlu-Takfiirku si wayn u far-galiyeen siyaasadda dawlahaha. Waxay jideeyeen in ay iyagu  ku dhawaaqaan jihad aan sultanka ummadda amma cidda waddanka ka talinaysaa aanay jidayn lagu qaado dadka aan muslimka ahayn, iyo kuwa muslimka ahba – waa haddi ay iyagu isku qanciyaan inay dadka muslimka qaar kufriyeen. 1993kii ayaa waxaa la waydiiyay Caalima Taariikhiga ah ee  Ingriiska ah ee la yidhaa Lewis su’aal ah “ Soomaalida ma ka suurto gashaa inay fifirka Tashadudka ah ee hubaysan raacaan kuna dhaqmaan. Wuxuu ku jawaabay “Soomalidii aan aqaanay arrinkaasi kama suurto galo. Sababta oo ah ayuu yidhi, “Soomalidu waxay runaysantahay oo ay isu qaybisaa: Wadaad iyo Warran leh. Waadadku hadduu warranka qaatto, Soomaalidu wadaad uma aqoon sato. Jawaabta uu Lewis bixsiyaya waxay ku salaysan tahay: dhaqankii soomaalida lagu yaqaannay barigii ay Mad’habta Imaam Al Shafici ee miyirka qabta ku dhaqmi jireen. Waa barigii ninka sheekka ahi ahaa qof Allah ka cabsi leh oo hadalkiisa iyo calooshiisu is waafaq-sanyihiin. Manta culimadii waxa ku dhex milmay dad iyagu ajenda siyaasi ah oo qarsoon watta, dadkana Itaqu-Allah la hortaagan .

Iyada oo sawirka adduunka maanta iyo shalay sidaa aan soo sheegay ku sugan yahay, ayaa JSL waxa ka taagan xaalad fawdo ah. Waddanka waxaa laga furay boqolaal madrasadood oo Diinta iyo Carbiga lagu dhigto. Arrintaas marka sideeda loo qiimeeyo , waa arrin aad u wangaagsan, waanan soo dhawaynayaa. Hase-yeeshe, waxa iyana jirta in aan cidina ogayn ama cidina dan ka lahayn manaahiijta dugsiyadaa algu dhigo. Waxa hubaal ah in dusiyadaa qaar badan lagu dhigu sidii Ilaahay iyo Nabiigsu inna fareen. Waxaa iyana jirta in qaar kale lagu dhigaa mad’hanb Takfiiri iyo Tashadud ah. Qaarna waxaba lagu dhigaa mad’hab ka soo jeeda Shiica iyo Khawaarij ama madaahiib Raafida algu suurayn karo. Midda labaad, dugsiyada intooda badani ma aha meel ubadka yaryar wax loogu dhigo ee waxaa wax ka barta dhallinyaro dhaafatay wakhtigii ay dugsiga rasmiga ah gali lahaayeen. Ta saddexaad, cidina war uma hasyso cidda madrasadahaas maal galisa, Cidda kutubtan boqolka nooc ah u soo waaridda.

Sidaa awgeed waxaan ku talin lahaa in tallaabooyinkan soo socda la fuliyo si loo baaajiyo inaynu ku dambayno mujtamac iska hor-iyo- daba jeeda oo wax kulmiya iyo wax lagu heshiis yahay midna jirin:  

  1. In distoorka waddanka algu qoro in Mad’habta Imaam Al Shafici ay tahay ta asasaka u ah reerarka waddanka lagu maamulo. Sababta oo ah : Sida la wada ogyahay afarta Mad’habood ee Sunnigu wax khaalf ah oo lafa-jab ah ma laha. Laaakiin, waxa soo baxay casrigan Midaahiib kuwaas ka farcamay oo qaarkood ay xag-jiraan. Dadka faafinayAana ay yihiin dad awood dhaqaale leh. Kuwaas oo halis ku ah dadwaynaha JSL gaar ahaan ubadka soo koraya.

 

  1. In culimada waddanka la shiriyo. laguna boorriyo inay dajiyaan manahaj Wasadi ah ( ama dhex-dhexaad) oo intiisa badan ku salaysan Mad’habta Imaam Al Shaafici oo ah mad’habta guud ahaan reer Soomaaliland raacaan. Arrintaas waxaa laga faaiidayaa in ubadka soo koraya iyo dadwaynaha laga horjoogsado mad’heebta hallawsan ee dhawantan soo baxday. Midda labaad, ummadani waxay waligeed ku dhaqmi jirtay Mad’habta Imaam Al Faafici oo guud ahaan Muslimku heshiis ku yahay in ay tahay Madhab wasadi ah. Ta saddexaad, haddii la soo noooleeyo Mad’habta Al Shaafici waxay meesha ka saaraysaa murankand diintii ee maanta taagan. Dad badani waxay baryahan is waydiiyaan: “Toloow!!!!, Diintii miyaa la badalay???

 

  1. In  kor loo qaado manhajka Diinta iyio Af Carabiga ee dugsiyada dawladda iyo kuwa gaarka  ah, lana mideeyo Muqararka, oo aan dugisana dhigi karin kuttub iyo muqararaat ka baxsan manhjkaas loo dajiyay. Arrinkaas oo lagaga dhaqmo dunida muslika, gaar ahaan dinida Carabta.
  2. In kutuba diinta laga baranayo in laga soo qaato waddamada manaahiijta wasadiga laga dhaqmo , sida Masarida.
  3. In macalmiinta wax ka dhigaya dugsiyada waddanka gaar ahaan kuwa gaar ah  baadhitaan qotto dheer lagu sameeyo : Jinsiyadooda, Meesha ay wax ku barteen iyo waxa ay rumaysanyhiin.
  4. Haddii aan arrimahaa aanh taa-taabtay degdeg wax looga qaban,  waxaan  ka baqayaa Ilaahay kama dhigo’e  in qaraxii Cabacadiii Hargeysa ka dhacay bari dambe la yidhaa “ Salaamullah Calaa Xajaaj”

 

    Xasan Cadbi Yare
    Riyadh
    12 November 2008
AddThis Social Bookmark Button

Dadkuba Marbay Madax Noqdaan……..

October 23rd, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

DALJIRE

 

Dadkuba Marbay Madax Noqdaan…….. 

                                          By A. Geeljire 

Dubbe iyo Doolaal  duqay weeye magaalo oo dalkooda ilaasha.  Waa laba aan kala daalin dariiqna aan wada qaadin. Midba duubka wanaagga dushaasuu ku sitaa iyagaaba is doortay.Waa laba aan debec yeelan oon hadal diirkaba saarin deelqaafna wuu ka dhacaa. Haddana inay is dilaan iyo dudmana loogama yaabo. Waa niman aan dan ka yeelan dadka kay ku arkaan waxay diidan yihiin ee duunkoodu la yaabo derejo uu doono ha yeeshee, kay daafacayaanna  inta daaqsinta geela looga soo durki maayo. Ruuxay diiraddoodu haleesho daguugahay ka dhigaan dembina loo qabsanmaayo oo duqoodi Dhanxiirbaa digreetadaa u saxeexay ducana waabu u raacshay. Bartay doodda jilba iyo foodda ay is daraanna waa Danlaawoow mafrishkooda oo ay qadadii dabadeeda iyo duhurka ay ku kulmaan. 
 

Doolaal:Waar yaadhaheen… wallaahi ninkii Obama faro baas buu ku hayaa McCain. Waar rag yar yaraysi ma leh. Iska daa hadal…

Dubbe:Obama ma ina ictiraafayaa baa u malaynaysaan? Tolow kii Ina Rayaale ee albaabada beenta ah soo garaaci jiray muxuu Obama-han aan weli albaabkiisu adkaan u garaaci waayay intaanu doorashada helin ee aanu hoosta ka soo hidhan? “Ilaahayow cawa badanaa ninay maruun Caweer ka kacday.” Ayuu yidhi waraabihii.

Doolaal:Muxuu soo garaacaa ma nin aan cinwaanba iyo meel loogu hagaagaba lahayn buu albaabkiisa soo garacaan? Mise isagoo ah Madaxweyne la doortay ayuu nin aan weli la dooran soo baryaa?

Dubbe:Waar adeerow ninkaa naga daayoo. Waxaan ku weydiiyay ma haddaa mujaahidiintii shahiidayna faataxada kala bakhaysheen?

Doolaal:Waar ninka mujaahidka ahaa ee shahiiday jannadii buu tegey oo faataxaba noogama baahnee mee waraysigii aad lahayd Ina Cali waraabe ayaan ka qaaday?

Dubbe:Waan hayaayay horta diiwaangelinta ma ka yar hadalanaa?

Doolaal:Waar adeer taasi way na wareerisay ee naga daayoo kan noo sheeg?

Dubbe:Ninkaa waraysi wanaagsan baa na dhex maray. Ninka anagu dee saaxiib baannu nahay.

Doolaal:Waar yeelkadiine waxa ama sheeg ama naga daa hadalka.

Dubbe:horta ninku mabuu ogayn inaan iidda suxufi noqdo. Waabu yabaabayba. Markuu i arkay wuxuu yidhi. “waar manta mafrishkii miyaa la xidhay? Mise qaad baan iman magaalada? Mise waad yar xanuusatay?” Qosol buu u dhacay markaan rikoodh yar hoosta kala soo baxay ee aan idhi mayee manta suxufi baan ahay oo waraysi baan kaa qaadayaa. “Bal soco” buu yidhi. “ dameer geeso lehna wayno arki haddaaye.”

Waraysigii

Dubbe:Mudane Guddoomiye marka hore salaan iga guddoon adiga iyo dhammaan reer UCID oo ah dad aad noogu dheer oo qaali ku ah dalkan. Waxaan isla markaa kaa raalli gelinayaa anigoon ballan hore kaa samaysan ayuumbaan daf ku soo idhi sidii daadkii Xaabaale. Arrintuna waa sidaa aad sheegtay oo mafrishka ayuumbaad igu arki jirtay laakiin arintan aan jeebka kala soo baxay maad ogayn. Horta amba ma jecli inaan suxufi noqdo waayo dadkii oo aad qudh iyo maan u garanayso oo saaxiibadaa hadday doonaan ah, sideena iminka, ayuumbaad su’aalo dab ka kulul weydiinaysa. Markaa bal iska raalli ahaw hadii arrimahu iga yar barriiqdaan.

Faysal:Waar mayee waa caadi iska soco. Nimanku xil weyn bay qadhanka u hayaan.

Dubbe:Maxaad tidhi? Qaadhaan bay ururiyaan? Sidee yacnii?

Faysal:Waar dalkay hawl u hayaan baan ku idhi.

Dubbe:Haa.. Qarankaad u jeedday? (waar illayn waa carrab jalaqadii yarayd) waa runtaada xil wayn bay hayaan. Kaaga darane suxufigu caalamka oo dhan waa ruuxa keli ah ee ka wikiil ah dad aan dooran ee intaa afkooda ku hadlayaa ee xataa ka ay doortaan dadku ka ilaaliya. Ee kii la doortay u sii mariyo hadalka dadkii doortay. Waar nimanku waa cajiib. Laakiin inaadeer waa hawl adag. Iminka manta ma qayilin shalayna intaan su’aalaha aan ku weydiinayo ka fakirayay ayuu mirqaankiiba i dhinac maray.

Faysal:Waar haaye nimanku waa seef laba af lehe. Hadday wanaag u shaqeeyaan wax la mid ahi ma jiro.

Dubbe:Guddomiye aan iska bilaabee, marka hore inagu rag saaxiiba baynu nahay sidaan kuu sheegay,markaa wixii yara qaldamab iska raalli ahaw. Kollaybana nin Gaaroodi ka yimi kaftan ka xanaaqi mayo oo waan hubaa. Intaasina waa iga suxufinimo. Su’aasha kowaad. Bal dalka xaaladdiisa guud ahaan ka warran. Waa sidee?

Faysal:Dalku manta maalinuu ka wanaagsan  yahay hortga ma jirto. Nabad baynu ku joognaa. Dimuquraadayd baynu haysanaa. Dawlad baynu haysanaa. Laakiin dalka waa la baabiiyay. Dalku maalin uu ka liitaa inama soo marin. Musuqmaasuq, xatooyo xoolo dadweyne, sicir bararbka,qoyskan madaxtooyada iyo afar tuug oo wasiirro ah oo la qadhaabta ayaa dalkii sida diirta ku baxay. Baaba’ baynu ku dhownay. Laakiin qori kaga soo saari mayno ee insha Allaahu tacaalaa, cod baynu kaga soo saaraynaa oo ku bedelayna.

Dubbe:(‘aar iminka muxuu isu kay dhex dhigay? Dalku miyuu fiican yahay mise wuu xunyahay? Bal adba) Gudoomiye su’aalo kale oo aan ku weydiin lahaana waad ka sii jawaabtaye. Dalku ma fiicanyahay mise waa xunyahay?

Faysal: Dhega! Dee waa kusidee adeer? Sawniga kuu sheegay. Ma qaad la’aantii baa wax ku yar dhaafayaan manta?

Dubbe:Waxaan maqlay markii uu dhowaan Ina Rayaale Ingriiska tegey buu nin reer Boorame ah la raacay gaadhi limasiin ah oo nin Hawiye ahi wato. Ninkii reer Boorame ayaa Rayaale ku yidhi. “waar iminkaa la odhanayaa Rayaale ayaad gaadhi la raacday ee qaadka noo qaade bal wax noo dhiib.” Dabadee wuxuu ugu jawaabay. “Hey. Waar waad wajaqsantahay ee ma kursigan aan Isaaqa beenta kaga dhegeysto ayaad moodi inaan wax haysto. Waar wallay iga tahay.” Arrintaasi siday kuula muuqataa?

Faysal:horta manta inuu Ina Rayaale beenaalayaal Isaaq ku sheego way u gaadhay. Anagu dad saado ah baanu nahay. Nebigii  baabu ku abtirsannaa. Carabse ma nihin oo beenta ma naqaan. Waxaanu waxba ka garanayn baa loo dhiibay. Boqollaal nin oo reer Awdal ah oo si walba u dhaama  ayaa looga eexday oo la dhaafshay. Cilmi  Kabaal baa noo keenay. Ummadda sheikh iyo shariifba leh inuu beenaalayaal ku sheego way u ahaatay. Waxaase anagu reer Awdal iyo Samarroon toona xumaan ugu qaadi mayno. Waa dadkayagii isku naf iyo neef baanu nahay. Aniga Ina Rayaale waa saaxiibkay. Waan u tagaa. Waan la taliyaa. Dorraad xataa waraaq baan u geeyay oo aan idhi waxaa iyo waxaa yeel. Marna wuu qaataa marna ma qaato. Inta badan Cali sanyare ayaan u faraa ama Ina Ducaale.

Dubbe:(waar yaa Ilaahay yaqaan? Hadalkiisu ma lacagtii dur iyo daabaca lahayd baa. Jawaabtuu yidhaahdaaba laba weji bay leeday.)  Guddoomiye, berigii dhoweyd ee Habar Jecladu Garadag ku shiraysay maxaa adiga iyo Xaji Cabdi Waraabe ka booddeen ee uga xanaaqsanaydeen ee idiin gaar ahaa? Mise Gaaroodi iyo Gar-Adag ayaa isu yara ekaaday oo Ga’ daasaad ka boodeen?

Faysal:Maya. Horta aniga Xaajiga hay raacinin. Xaajigu waa UDUB iyo Guurti aniguna UCID baan ahay. Waxaan diiday inagoo dimquraadiyad iyo xisbiyo ka sheekaynaynna ayay beelo dib inoo celiyeen. Anigu beelaha ma diidani. Reer waliba wuu shiray. Habar Awal baa woqooyi ku shirtay. Ciida Gale ayaa Ambaasador ku shiray. Reer Axamed baa tuulo yar oo Boorame dhankaa ka xigta ku shiray. Reer Nuur baa Hargeysa ku shiray. Arab  baa shiray. Reero kale oo badan baa shiray.  Markaa ma diidaniye haddana in dimuquraadiyadda laga leexdo maaha.

Dubbe:Guddoomiye waxaad tidhi maalin hore “SNM dimuquraadiyaddii badnayd bay eedday.” Waxa kale oo aad tidhi. “KULMIYE dimuquraadiyadda ayuu ka badbadiyay.”  Arrintaa bal noo faahfaahi. Ta kale dimuquraadiyadda kof hir geliyaa ma dhalliil buu leeyahay?

Faysal:Waa runtaa anigaa idhi. Anigu hadalkayga ma dafiro. Wixii aan idhi waan idhi baan idhaahdaa. Wixii aanan odhanna maan odhan baan idhaahdaa. Illayn xiniin lay sari maayee. Ilaahay nin raguu iga dhigaye. Eeg. Meeshan waxaynu wadnaa waa dhoobdhoob . beelo isu tegey baynu nahay. Haddaad tidhaa wixii waa u siman tihiin ee nin walawba madax waad noqon kartaa. Waa lagu wareerayaa dee adeer. Waxba socon maayaan. Anigu in xukuumad adag oo tayo leh la dhiso oo dimuquraaddi ah ayaan raacsanahay. Haddaanu doorashada helno. Insha Allaahu tacaallaa, qaadkana waanu joojinaynaa. Hablahana tii la guursadaba dahab baanu ku meherinaynaa. Dimuquraadiyadda iyo dhallinyaradana waanu xoojinaynaa. Eeg. Dalkan kumanaan dhallinyaro ah ayaa ku camal al’ oo maalin walba tahriib badda isku gura. Waa mustaqbalkeenii oo baaba’aya. Ina Rayaale ayaan maalin dhoweyd ku idhi. “ waar maad dhallinyaradan shaqo u abuurtid?” waa bakhti meel uunbuu sidaa u yuruuraa. Anagu kuwan Koofurta isku sheegaya  iyo Cbadillahi Yuusufna waxaanu leenahay halkiina ayaanu idinku soo weerari haddaa na dayn weydaan. Dalka waa in ciidan xooga loo dhisaa. Ciidan ma lihin iminka. Waa la dayacay ciidanaki. Booliskuna halkan uumbuu kolba of rayida oo nabad ku mudaharaadaya ku tooganayaa. Shicibka lama toogto aan hubaysnayn. Maxkamadi m a jirto. Dhul hadalkii daa. Djibouti kolba anaga yay na beer lahaysanin. Ina Cumar Geeli waa ninka ugu neceb Somaliland. Kuwan Komishanka isku sheegayaa… 

Dubbe:Waar bal u kala kaadi dee guddoomiye Komishan layne. Imisa waxbaad iminka ka hadashay? Maxaanu ku weydiinba?

Faysal:Oo adeer sawdigii lahaa suxufi baan ahay ma su’aal baad waayaysaa?

Dubbe:Guddoomiye horta haddaan moodayo arrinta sidan waan iska soo qayili lahaa oo hadalka badhna wuu idhaafi lahaa badhna waan qabsan lahaa. Iminka waan kugu wareeray oo markaan su’aal ku weydiiyaba toban kale oo aanan ku weydiin baad ka jawaabaysaa. Yeelkadeedee su’aalo badan baan hayaa amintuna waa goor dambe bal aan soo koobe waatan doorashadii soo dhow. Dad badan baa illaa hadda yidhaahda. “ninkaa Faysal muxaafid iyo mucaarid miduu yahay ma naqaan.” Waa siday hadalka u dhigeene. Haddaba haddaan ku idhaa bal u kala caddee maanta oo aan fursadddan ku siiyo maxaad odhan lahayd? 

Faysal:Horta kuwa sidaa u hadlayaa waa qaar aan aniga i aqoon. Anigu nin leexleexda ma ihi. Meelaha ay wararkaasi ka soo baxaanna waan garanayaa waa xaafadaha qaar. Xaafado gaara weeye. Shaki kuma jiro. Laakiin aniga daasad ii tumi kari maayaan. Waxba se iminka odhan maayo oo dadku wuu is wada dhalay oo waa wada ehel. Laakiin haddaan su’aashaa ka jawaabo waxaan odhan lahaa: 

Dadkuba marbay madax noqdaan ood muuqataa galabe

Waxaan ahay toos iyo maroor meel ku wada yaalle

Mayadayda iyo haadu waa laba mataanoode

Midi waa murtida seega iyo maamul daadihise

Midina waa maraan xiirayo iyo maragyo deelqaafe

Nin mehered keliya uun qabsaday hay malaynina e

Mihnado talantaaliyaan maandhow leeyahay

Marbaan ahay miskiin camal la’ oon maalista aqoone

Marna muhandis laan dheere ah  oo muuqda baan ahaye

Marbaan ahay masuul dawladnimo meel walbaw galaye

Marna maanlaawe suufiy oo dantaba mooggan baan ahaye

Marbaan ahay nin xafiisyada maqdacay oon marin jidkoodaase

Marna taga madaxtooyadaan ahay oon maal Ra’iis bixine

Marbaan ahay mabd’a iyo daacadnimo maqadinkiiniiye

Marna muranka shaydaanka  iyo mawjad baan ahaye

Waxaan ahay nin mulacyaynayoon meella ku ekeyne

Mawqifkaygu gelinkiiba waa mooshin gooniyahe

Miisaanna ima saari karo Cali Marreexaane

Mucaarad iyo muxaafad dirkaba waan  macno aqaane

Maqaawiirta UDUB iyo KULMIYE waygu murantaaye

Ninkii maamullo badan soo jirrabay ee midigtu buurraatay

Ee  innuun maafiya yaqaan wuu i maal geline

Nin walowba xisbigii kula mudnaa ay muhatay laabtaadu

Eenad musharaxnimo darteed ula midoobaynin

Iska soo mar waa kuu bannaan saddaxda meeloode

Wa inoo mar kale haddii Eebee yidhaahdo. Waraysiga xigaa waa KULMIYE. 

  1. Geeljire
AddThis Social Bookmark Button

Ciid Wanaagsan

September 29th, 2008 admin Posted in xw 10 Comments »


Somaliland.Org waxay hambalyo ciideed u diraysaa dhamaan shucuubta Muslinka ah iyo dadweynaha reer Somaliland, waxaan leenahay nala wadaaga faraxadda Ciidda.

Waxaad halkan ku soo qori kartaan hambalyooyinka aad diraysaan

AddThis Social Bookmark Button

Faallo: Cabdiraxman Aw Cali & Kulmiye

September 4th, 2008 libanali Posted in Editorial, xw Comments Off

Abdirahaman Aw Ali waa nin qofkasta oo reer Somaliland ahi si fiican u garanayo; wuxu ku mutaystay magacaa wayn iyo sharaftaa kaalintii uu ka soo qaatay halkankii adkaa ee SNM-ta iyo shicibka Somaliland la galeen xukunkii Siyaad  Barre. Maalintii shicibkiisa iyo dadkiisu u baahnaayeen wuxu ka soo baaxay kaalintiisii oo wuxu qayb libaax ka qaatay halkankii, isaga iyo rag badan oo aanan magacyadooda halkan ku soo wada koobi karaynin imika. Somaliland iyo shicibkeedu Cabdirahman waxay hore u tuseen oo u siiyeen sharaftii uu xaqa u lahaa. Maantana isaga waxa looga fadhiyaa iinuu keeno odaynimadii iyo sharaftii lagu tuhmayay, oo maanta xoog loogu baahan yahay.

 

Markii waddanka la xoreeyay, geesiyadii hogaaminayay SNM-ta intooda badani may lahayn damac siyaasadeed, in yar oo kooban oo Abdirahman uu ku jiro ayaa lahayd damac siyaasadeed; Abdirahman dhamaan shicibka Somaliland waxay ugu abaal gudeen inuu noqdo madaxwayne ku xigeen xiligii Madaxwayne Egal. Markii wakhtigii ka dhacay dawladii Madaxwayne Egal, ee la galay tartankii loogu cusboonaysiinayay xukunka, haddana ma labaad Abdirahman wuxu u tartamay jagadii madaxwayne ku xigeenka. Cabdirahman waxay is qabteen Madaxwayne Egal. Cabdirahman intaa kumuu hadhine ee wuxu kaambayn culus u galay sidii Saleebaan oo la tartamayey Madaxwayne Egal uu isagu tartanka ula geli lahaa. Taasna wuu ku guulaystay oo waxa tartanka wada galay; Madaxwayne Egal iyo Daahir Riyaale oo dhinac ka soo jeeda iyo Saleebaan Gaal iyo Cabdirahman oo dhinaca kale ka soo jeeda.

 

Mudoo dhowr sanno ah ka dib waa kii Madaxwayne Egal dhintay ka dibna la galay doorasho cusub, markana Cabdirahman wuxu kaambayn u galay inuu noqdo madaxwanye ku xigeen oo laga soo doorto xisbiga Kulmiye, taasna wuu ku guulaystay, oo waxa tartankii doorashada galay Gudoomiyaha Kulmiye Ahmed Silanyo iyo Cabdirahman oo waxay tartanka la galeen Madaxwayne Dahir Rayale iyo Ahmed Yassin. Saddexdaa goorba dhamaan raggii ay SNM-ta wada ahaayeen ee sidiisa oo kale damacu hayay way samreen oo way tanaasuleen saddexda goorba markii Cabdirahman ku guulaystay tartarnkii, markastana wax jiray rag aaminsanaa in khalad badani dhacay, markastana waxa jiray rag shakhsi gaara ama reer gaara diidanaa, ama danno gaara watay oo awoodi karaayay inay dhibaato kiciyaan (si haddii iyaga ay ka xumaatay cid waliba wax u waydo). Markasta ragaasu way samreen oo tanaasuleen. Cabdirahman wuu ogaa oo wuu ku faraxsanaa inay go’aankii saxa ahaa nimankaasu saddexda goorba qaaateen. Waxaa maanta la jogaa xiligii tartankii doorashada March 2009. Cabdirahman wuxu mar afaraad u tartamay inuu noqdo Madaxwayne ku xigeenka Kulmiye, nasiib darro wuu ku guul daraystay. Maanta waxa Abdirahman laga filayay inuu muujiyo odaynimo, sharaf, samir iyo tanaasul, sidii isaga saddex goor oo hore loo yeelay; taasoo tusaale ay ku qancaan u noqon lahayd inta isaga maanta garab joobta.

 

 

 

Waxan kale oo tusaale u soo qaadanayaa in maanta taageerayaasha Kulmiye ay ugu badan yihiin laba reer oo kala dega  Burco iyo Hargeysa. Reerkii Burco dega waxa u soo baxay Gudoomiye Ahmed Silanyo oo waxay aaminsan yihiin inay heleen wixii ay xisbiga ka filayeen. Reerkii kale ee Hargaysa deganaa sida cid waliba og tahay waxa tartanka ka soo galay rag badan oo damac lahaa sida Cabdirahman, qaarbaa la tartamayay Gudoomiye Ahmed Silanyo, qaarbaa la tartamayay Cabdirhaman, sida Cabdirahman ogyahay maantaa reerkaas dhamaantood way ku guul daraysteen inay musharax ka noqdaan xisbiga Kulmiye. Aad iyo aadna way uga xumaadeen, uga xanaaqeen, laakiin way samreen oo way tanaasuleen, oo waxay doorbideen inay danta guud ka hormariyaan danta gaarka ah. Haddii nimankaa tartanka kugula jiray ee Hargaysa ka soo jeeda maanta wax la waydiiyo, dhamaantood waxay kuu sheegayaan inay wax meel ka khaldameen (dhinacyo badana way ku tusaalaynayaa), si kastaba ha ahaatee waxay doorbideen inay maanta Kulmiye iyo Gudoomiye Ahmed dhisaan. Cidkastaana maanta way ogtahay in Kulmiye u baahan yahay reerkaas Hargeysa dega si uu u guulaysto. Waxa arrintan aan tusaale ugu soo qaatay, si aan u muujiyo inay jiraan dad aaminsan inay uga xaq badan yihiin Cabdirahman mansabkan uu maanta ka qanci waayay, iyaguna ay hore u qanceen, iyaga oo tixgelinaya xaalada maanta waddanku ku jiro, fursada xisbiga Kulmiye ka heli karo doorashada, iyo gaar ahaan Gudoomiye Ahmed Silanyo.

 

Waxan ku soo gunaanadayaa; Cabdirahman wuxu mudan yahay sharaf iyo odaytinimo, sida aan kor sheegay shicibka Somaliland waxay intaas oo goor muujiyeen sida ay sharaf wayn ugu hayaan Cabdirahman iyo odaytinimadiisa. Maanta waxa laga suguayaa inuu Cabdirahman muujiyo odaynimadaa iyo sharaftaa, oo soo afjaro muranka xisbiga ka dhex taagan, oo uu qaato go’aan adag, go’aankaasuna noqda mid inta kale ee wax tirsanaysaa ee isaga garab joogtaa ay ku qancaan. Cabdirahman waxa ku xeeran dad waxyaabo yar yar oo ay xisbiga iyo madaxdiisa ka tirsanayaan isku urursaday, waanay ku qancayaan hadii ay arkaan Cabdirahman oo tanaasulay oo xisbiga isu soo ururinaya.

Cabdirahman waxa ka warsugaya shicibka Somaliland ee intaa garab taagnaa, ee markasta taageerayay, ee maanta rajaynaya in xisbiga Kulmiye ka saari doono dhibaatada waddanka iyo shicibkaba Somaliland haysata. Cabdirahman wuu ogyahay cida keliya ee maanta ku farxaysa ama ka faaidaysa is qabsida xisbiga Kulmiye ay tahay Dahir Rayale iyo UDUB. Waxa maanta Dahir Rayale iyo UDUB ay illaahay ka baryayaan in Cabdirahman xisbiga kala jebiyo, oo xisbiga dhex geliyo muran jiitama ilaa inta doorashada la gelayo, murankaas oo ka cadhaysiiya taageerayaasha xisbiga oo ku kelifa inay UDUB doortaan, iyaga oo ka cararaya isqabsida iyo muranka ka taagan Kulmiye.

 

 

Rashid Garuf,

Washington DC, USA

 

 

AddThis Social Bookmark Button

Where I Stand By Mujaahid Ibrahim Meygaag Samatar

August 30th, 2008 libanali Posted in Editorial, xw Comments Off

Ibrahim Meygaag SamatarWhere I Stand

Introduction

 

My name is Ibrahim Megag Samater. I was a Cabinet member of the Siyad Barre regime for nine years and then his Ambassador in Bonne for one year. In 1981, I defected from his regime and sought asylum in the US. After a few years, I became active in the liberation movement against the dictator, becoming one of the leaders of the Somali National Movement (SNM). Even though my official job was the representative of the movement in North America, more than half of my time was spent in the field among the elders and militants, risking my life several times. My last task in the SNM was as chairman of its Central Committee. My most exhilarating moment in that struggle was in Burao, May 1981, when as chairman of the Central Committee, I had to announce officially the decision of the people of Somaliland to restore their sovereignty.  

      After the  Borama Conference in early 1993, I was elected as a member of the House of Representatives. But, I immediately resigned to pick up the pieces of my life, which I have sacrificed so much during the struggle. Since then, I have been mostly silent on political issues. I feared that my words would be misinterpreted. I had no intention to create any problems for my people. One can only give so much if you are sincere. Now that I have been away for so long and I am not in any competition for a political post, it may be about time for me to speak. In thus speaking, I am not in the business of personal attacks and condemnations. I intend to stick to the higher field of principles and morals. What I want to do here is a statement of principles. It is mainly for the younger generation to whom the future belongs. These are simple words of principle from a retired man. This statement as such, is simply to clarify for citizens of Somaliland where they are going and what their future is to be and where they are to go from here. The future is theirs and the decisions are theirs. All I want to do now is to state in a concise manner what the outlining principles should be as I see them. I am outlining here some major issues of principle of which the wider public should know of every “politician’s” position. Without further ado let me list some of these issues of principle.

I-On Somali Unity

 
 

This was an issue of great importance for all Somalis everywhere and anywhere during the struggle for independence. The goal was to unite all the Somali territories that have been divided by the colonial masters. As a young high school student, I was one of those who were totally absorbed by that issue. As a student and later as a responsible adult, I fought for that cause. We all know the story now. To unite all Somalis and their territories became impossible in the present state of the international arena—There is no need to go into details. Now, Djoubti is an independent country, the Somalis in Ethiopia and Kenya are trying to get their luck and rights in those countries where they live. We were then left with the union of Somaliland and Somalia alone. Even though Somaliland, before 1960, had more economic trade and other relations with Djoubti and Ethiopia, it opted for unity with Mogadishu for the sake of that larger cause. It was not to be and yet the union between Hargeisa and Mogadishu became sour. The union kicked off without real negotiations and sound legal foundations (this was the fault of the people and leadership of Somaliland). It started with inequality with Somaliland being treated as simply a backyard province rather than a country, which sacrificed its sovereignty for the sake of larger unity. As long as the democratic system was in place people entertained the hope that change for the better was possible. But after the military coup a slow process of recolonizing Somaliland by Somalia began until, in the later years of the regime, it culminated in total suppression, destruction, and attempted genocide. In such conditions, resistance was inevitable. In 1991, the resistance succeeded, the regime disintegrated, Somaliland restored its sovereignty, and Somalia ran into uncontrollable mayhem which is still continuing. 

What needs to be done now is : 

Somalilanders should stick to their sovereignty

Those in Somalia have no choice but to accept that sovereignty

When Somalia reaches that stage the two states should become friendly and work out their relationships in a fraternal manner and after that work on a more rational relationship in the Horn of Africa.

 

The different governments that succeeded one another in Somaliland were all dedicated to seeking recognition from the international community, as was the general public. In order to forestall this issue, with which we all concur, from becoming a bone of contention between those contending for power, let us make it a collective effort in which the executive, the legislative bodies, the political parties and civil society associations all take their part. This is a process that has already started but it needs to be formalized and structured. This approach led of course by the executive will enable us not only to take initiatives in the countries we consider vital, but also to be present in every international and regional meeting or conference where Somali issues at large are being discussed, without becoming one of the Somalia factions. Up to now our public were suspicious that the leadership may reach an accommodation, which undermines the sovereignty of Somaliland and as such the various governments were prevented from making our voice heard in such forums. The new collective approach should dispense with that suspicion and may even enable us to gain some friends in Somalia for our cause. When and if the opportunity arises we may also be of some help in their reconciliation. This will also speedy up the attainment of our recognition. I believe Somaliland has reached a stage that is beyond fear on this score.

II- On Democracy

 
 

      Democracy is one of the misunderstood, misinterpreted and misused words in the political vocabulary of the world. Again, these words are not a treatise in political science, so I do not want to go into further analysis. But, in the context of our situation in Somaliland certain points have to be highlighted. The essential content of democracy is that political rule must be based on the consent of the governed—the people. This can take many forms, some better than others. It has been experimented in many ways in many places throughout human history.  

      We Muslims know democracy. It has been practiced in the early days of Islam. The basic principles are enshrined in the Quran. Those who are sceptical about this matter please read Surat ‘Ala-Umran.’

      Nevertheless, I do not believe that the present form of democracy through multiparty system and one person-one-vote is evil. It is only one of the forms of democracy that has been performed and practiced by humans. And it is fine if we continue to improve it. Having said that , I do not believe that the multiparty system is a cure for all our ills. It hast to be complemented by our cultural and religious traditions. Otherwise, the parties will become a shell without content. They will become a façade for a new type of dictators who dominate their parties preventing their members and their voters at large to have a real choice.

      There is a simple way to avoid that pitfall. Let our democracy be participatory rather than formal. The way to do it is two-fold:

Let the parties themselves be democratic. There should be registered members at the lowest level who pay their subscriptions. These members should be able to elect their committees and representatives at all level all the way to the top of the leadership. This means that the members of the Party will have a common programme to which they are committed and a leadership, which they trust, rather than nepotism. If this is not done the political parties, which we are imitating from the West will just deteriorate into clan affiliations with all their inherent conflicts.

The second means is decentralization of the administration. This should not be a formal statement. It must be enshrined by law and put into practice from the villages, districts and regions. These organs must be able to not only elect their leaders but conduct their own development projects and their administrations. What is left for the Central Government would be co-ordination, planning and keeping the peace of the nation at large.

III-On the Guurti and Clannism

 

What I have said above in no way negates the importance of clans. They are institutions that have evolved through the ages and enabled us to survive. Unless the function clanism performs is replaced by other institutions it is not going away. But, we know it is a double-edged sword. Depending on how it is handled by the leaders of the time, whether they are elders or politicians, clanism can be a good tool for peace, reconciliation and progress. Handled wrongly it is a powerful tool for fratricide and conflict. Just look at what is happening in Somalia (the former South). The question is what to do with this double-edged sword in our cultural tradition. It has been the genius of the SNM struggle to find a way out. Making the Guurti, representing traditional leadership, a constitutional political body, rather than peripheral individuals which the then authorities can use them as they wish, was a good solution born out of the SNM struggle. And that is one of the reasons that Somaliland is blazing a road much different from what our brothers in Somalia are going through.  

      Recently, we went through a crisis when the Guurti unilaterally renewed for itself another term. For a self-interested body to do this is a travesty of justice. But, we know the root cause. We haven’t yet found a way of electing the Guurti. Before the constitution was passed the members were simply selected by their clans through the traditional system of elders. Now our present constitution says that the Guurti—the upper house of our bicameral system—has to be elected, albeit under a special law. That law has not yet been debated or drafted. Without belabouring the point, I personally do not believe that the Guurti should be elected through a general one-person-one vote system. If this is done it will not be a Guurti, but a replica of the house of representatives.  

We have two choices to solve this problem: 

to elect the Guurti on a popular suffrage like the House of representatives, as I said before I oppose this alternative because the Guurti then loses its reason for existence. If we choose the above position the Guurti will be like the American Senate. And then we would need another body to represent our traditional clan system for which we have a sociological need.

Rather than creating too many bodies which we can hardly afford in our nascent democracy. Let us have the Guurti in its present form but debate seriously how we can reconcile the electoral and the traditional. Let the Guurti represent the latter but find a way where clans can select their representatives in an agreeably equal way. I believe we can find a solution. But, let us be open-minded.

IV- On Islam

 

It is clear today that there is a Western onslaught on Islam presenting it as backward, anti-human, anti-women, anti-democratic and most recently terroristic. This is nothing new.  Long time ago since Europe dominated us, it was the function of so-called Orientalists to present an ideology in which the West is the progressive, logical and rational entity, while we are showed as irrational people who deserve to be ruled, to be civilized. It is enough to read Edward Said’s Orientalism to get the picture.  

      What is new today is the infamous War on terror and the new ideology of “Clash of Civilizations” to justify all types of aggressive and destructive wars from Iraq, Afghanistan, Somalia and other places in order to ‘democratize and civilize us through ‘Regime changes.’ We in the Islamic world who know better realize that this is a dead-end road that leads nowhere for all of us, the East as well as the West. We also know that this so-called “clash of civilizations” is a figment of some peoples’ imagination. It has little to do with historical reality. We know that, and they know it too, despite their denials, that it was Islamc Civilization that has revived the Egyptian heritage, the Greek and Roman Civilizations. From Islamic Scholars like Ibn Rushdi and Ibn Khaldun they have learned their heritage when they were in the ‘Dark Ages.’ Cultures and religions learn from one another and there is no clash, unless artificially created by the imagination. 

      Genuine Muslim Scholars know better. They not only know the basics of Islam. They also know the history of its development. Those Orientalists, who are sincere, in their study of the Orient, also know that Western Civilization would not be what it is without Islamic contributions. We were their teachers and later they imposed themselves as our teachers. It is not a question of knowledge. It is a question of power. But, still we cannot deny that, after our glorious days, we Muslims declined. Long before European invasion and colonization of our lands we were weakened by internal conflict of many sorts—Sunni against Shia, umawiin against Cabbasiyiin, and later particular nationalisms. What the colonialists conquered was an already weakened Umma by its own conflicts.  Now where do we go from here as an Islamic Umma? I myself have no definitive answer. But, certain things are clear: (i) Revival of Islamic morals are necessary. (ii) Democratization of our countries so that in each country it is the voice of the people that is heard and rules. (iii) Co-ordination among the countries themselves, even in their present condition. (iv) Resistance to this onslaught and showing our weight to the world as an Islamic umma. 

But, there are more points that have to be said on this issue. There are those among us, feeling frustrated and humiliated, who are lashing out indiscriminately killing innocent civilians, including fellow Muslims, in the name of Islam. I, for one, do not sympathize with those kind of people. These groups and their actions are providing the perfect excuse for those in the West who want to attack us morally, politically and militarily. You can say that they are two sides of the same coin. In saying this we have to distinguish them from genuine resistance movements like Hamas and Hizbullah. Theirs is a true liberation struggle against oppression and they have every right to utilize their faith in strengthening their morale. The ones I cannot sympathise with are those groups elected by nobody, representing nobody, having no country and yet are trying to impose on us their brand of Islam, if Islam it is. The result of their actions only serves and strengthens the oppressors.

      Let us not get confused by these demagogues. Our heritage is clear. We have the Quran and the tradition of the prophet(CSW). But, we also have our differences in interpreting these texts and traditions. This is normal. The prophet (CSW) said that differences of opinion in my umma is a blessing[ Ikhtilaafu ummattii Rahma]. This is the basis of the “shura” [consensus] because this is how decisions are made in society.  We should also remember that the great Islamic legal scholars who codified the sharia laws did that several hundred years after the prophet(CSW) and the khulafa u Rashidin. Of course these legal codes are based on the Quran and the tradition of the prophet. But, they did it through their “Ijtihaad” and they did us a favour. Who said the ‘Ijtihaad’ is over and done with?

V-On Governance

 

      It is a well-known historical fact that after decolonisation the newly independent African regimes did not go foreword: the economy, after a short spurt of growth, slumped into stagnation and decline in many countries; political freedoms metamorphosed into one-party systems or military dictatorships; the standard of living of the common people deteriorated while few enriched themselves—primarily on public resources; and finally the very security of persons and groups became in danger if they called for correction.

      There is no wonder if such a deterioration in the system of governance led to social and political strife: in some cases resulting in peaceful accommodation and transition to a better level, and in others to violent civil wars and sometimes a failure of the state.

      Explanations for this atrophy differ. Old colonial ideologues revert to overt racism—Africans are not fit to rule! Dismissing that racism aside many African intellectuals put the blame on the operational domination of the world economy and the strengthening of power in the hands of old colonialists, their new replacements and co-operation with local elites through neo-colonial attachments. I have no quarrel with that explanation. I just believe it is not sufficient. There are other former colonies, especially in Asia, which did well. So, we must also look inward, no only for explanations, but also for further change and improvements.

      Needless to says the system of how to run a government: constitutions, political parties, civil service, police, army etc, was imported wholesale at the dawn of independence. The West, from whom we imported the system, had several hundred years to digest it: they had their internal strife’s, their revolutions, their inter and intra-wars. The African indigenous systems of rule did not have that chance to evolve. They were destroyed or mutilated by cataclysmic events like the slave trade and colonial subjugation.

      It is not a crime to borrow something from a better system. I have said earlier that human cultures interpenetrate one another. But, the importation of a whole system, stock-lock-and barrel, is the problem. Plants do not grow in an inappropriate soil and climate. It was therefore inevitable that historical development after independence would be bumpy until African peoples find the road to their second liberation, each country in its own way. I believe that future historians will regard Somaliland as one of the countries that have blazed the road for the new African regeneration, that is the regaining of the original goals of the decolonisation movement: Liberty with social and economic progress. In the meantime, we have to consolidate our achievements so far, refine them and think ahead in order to avoid continuous crisis.

      What I have said so far about the political parties, decentralization, the role of culture and religion is part of the general system of good governance. I want to add only two more points. To confine political parties at the national level to three is sensible. We wanted to avoid the free for all confusion that paved the way for the military coup de tat in 1969. But, that should not mean the creation of monopoly political power to three particular parties only. That will ossify political development and will definitely breed future crisis. There is nothing better than to leave the market of political ideas open, trust our people, whom I consider mature enough, but still limit the number of national parties to a few. How to do it is a matter of detail, which we can achieve, given sincerity and good will.

      The other point I want to make in this context is government performance per se, no matter which political party holds the reigns of power.

To consolidate the existing peace and expand justice the government as the guardian of the law must be the first to uphold and abide by it. The checks and balances between the branches of government must be respected, with the independence of the judiciary invioble.

 

The executive branch of the government must be lean and clean. We cannot afford huge ineffective bureaucracy which is valued not for its productivity but for its job providing service through nepotism. The main task of the executive, as I see it, is to implement the laws passed by the legislative branch, propose new ones, guide plan and co-ordinate and provide the vision of where to go next [ I am, of course, not minimizing its job of providing for defence and security, and conducting foreign policy,] Its job, viewed from the is perspective, shares the characteristics of a teacher. As such, therefore, it must stress quality and assist the private sector, in job creation. However, stressing quality in the civil service and the armed forces should not go to the extreme of neglecting representation. After all we are a nation of clans where unity and justice requires fair representation of the various clans in public affairs and institutions. We should therefore work very hard in combining merit and representation.

 

The requirement of government to be clean means the struggle against corruption. Needless to say, corruption is a fact of human life in both rich and poor countries, especially the latter, and has been so throughout history. It stems from greed, a bad aspect of human character, which unfortunately gets more pronounced in some of the powerful and wealthy in all countries of the world. However, admitting this fact in no way means submitting to it. Horrible facts can be fought and have been fought like slavery and colonial oppression and have been defeated. So, today horrible facts like poverty and corruption can be fought and overcome. This means that we have to be vigilant

 

This vigilance has several means at its disposal. The primary requirement is that all government activities [may be with the exception of concerns of national defence] must be transparent; organs of the executive such as the accounting office, the auditor-general, and the Presidency can first check this transparency. Then by the select committees of both chambers of the legislature. And finally by the public at large, especially civil society organizations and the independent media. Putting such instrumentality into action constantly will reduce corruption, though it may not eliminate it altogether. In all of this the leadership, at all levels, must provide exemplary model.

VI-On the Economy

 

I am not writing an economic programme. Neither am I writing a party platform. This is a statement of principle by one person. Therefore much will not be said here, except a few points that touch on the principle aspect. There was a prevalent opinion, in the early days of independence, in many African countries that the state should take a leading role in the economy, not only in planning and guidance but in directly productive activities as well. The lack of a middle class who could make the required investment and the success of Soviet-type economies at the time provided the rationale. Some expressed this in terms of some kind of socialistic rhetoric, others in simple statism. But in all, the attitude was overriding. Hence the proliferation of parastatals. The capitalist world, because of Cold War competition, tolerated this approach.

      We all know that with the passage of time this did not prove to be a panacea. On the contrary parastatals became inefficient, a breeding ground for nepotism and corruption, and a source oiling dictatorial machines everywhere. The resulting disillusion is inevitable. Then, with the weakening of the Soviet system, and the rise of the right-wing in the West, came what was termed the Washington consensus. This refers to the agreement on global economic policy among the US treasury, the International Monetary Fund, and The World Bank—all in the same proximity in Washington D.C. The essentials of this policy framework were an emphasis on the market and the reduction of the role of government in the economy. The catchwords were privatization, stabilization (i.e. reduction of government expenditures, especially on social services) and open trade. In this view the less regulation the better even after the state auctions off its assets. It was a policy of unbridled capitalism, with which the European Union and other donors, both official and commercial, concurred. It was applied without mercy to developing countries and those in transition from communism to capitalism with disastrous results. Today even the IMF and the World Bank have admitted some of the adverse effects of such policies on the poor and are claiming to revise them. Today we can see with hindsight that both approaches served ideological positions—from the left and right respectively—rather than economic rationality. The experience of many countries—specifically East Asia—has shown that there is a third way. Rather then viewing thestate and the market in antagonistic conflict, they can be seen as complementary. Economic growth requires a vibrant private sector. But, there is also need for strong state policy to plan, guide, and co-ordinate all kinds of economic activity, specially the financial aspect. Also an unbridled market is a greedy machine that rolls over the weak resulting in misery and unacceptable inequalities. Governments, therefore, must look for the public good. That means, not only regulating the market, but also engaging in human development such as health, education and the environment. In our case, this third way is the best option. 

VII- By Way of Conclusion 
 

      .We know we are a poor nation. But, poverty need not be a curse. There are nations with meagre resources like us who overcame poverty. Human development and its mobilization can compensate for the lack of resources and perform miracles. In addition to investing in health and education human development also means instilling solidarity and a sense of belonging to one another, having a common future and destiny, among the citizenry and their various communities and clans. Competition in business, politics and among the communities can be both healthy and unhealthy. If the unhealthy aspect is not fought fiercely it can turn into ugly fratricide [look at the situation in Somalia]. One of the reasons motivating me to write this simple piece is that I noticed from afar that this competition is beginning to turn ugly. Simple matters that can be resolved through amicable discussion and dialogue between the concerned personalities and organs are sometimes turned into unnecessarily highly contested national controversies wasting, when they are finally resolved, a lot of energy and good will.

      Let us check that tendency in time. We still have not lost that capacity for good will and democratic dialogue, inherited from the struggle of SNM, which is the basis for the success of Somaliland so far. We need to revive moral values of integrity, cooperation, forgiveness and brotherhood in our people. And while this task is the duty of all of us, the primary burden falls on the leadership: political (whether in power or aspiring to it), religious, community elders, and the intelligentsia. We need to rise above minor squabbles and take the high moral ground. Some of you may say that I am too idealistic and out of touch. I do not think so. I believe what is written here is simple and practical. I am an optimist and have always been so even at dark moments when my life was in danger. Even if these words are idealistic, so be it. After all it is the image of the future that moves people and it is vision that enables a society to organize itself for the better. It has been said long ago that those who do not learn from history are condemned to repeat it. It is my hope and belief that we have learned enough and will continue to move forward. 

      Wa billahi al-towfiq.

 

 

 

 

 

AddThis Social Bookmark Button

THE CURSE OF SOMALILAND

August 26th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

 

      Unelected Guurti, tribalism, corruption, khat consumption, lack of work ethics, lack of foreign policy planning and progressive abandonment by its educated is the curse of Somaliland.  This curse has left Somaliland an indelible situation for years to come and there is no end in sight that this calamity will reverse its course as long as this President and his cronies [Guurti] continue to reject any issues passed by the legislators [Parliament].  The President has selected the Guurti from different tribes and subtribes who are loyal to him and his destructive policies which have corrupted the system by bribing the Guurti to continue the status quo.    

      The President and his Guurti accepted the notion that the country, by unelected Committee who defames the elected Parliamentarians and protects the President and his henchmen [Cabinet] who steal from the country.  It is the duty of the Somaliland people to declare that their government is not only broken, but it has also become destructive to their future.  Therefore, they are obligated to nullify this present government, his Guurti and institute a new Administration. 

      Those were the rights and responsibilities written in the Somaliland Constitution, stating that Government derives its power from the consent of the governed.  Whenever a government becomes destructive to the governed, it is the people’s solemn right and duty to alter or abolish that Administration. 

      I believe the Constitution gives the people of Somaliland the tools to take the necessary steps to re-evaluate their constitutional rights.  Somaliland could either be led to a disaster by these non-elected Guurti in the Legislature or the Parliamentarians, who are as fed up as we are, can change the direction of this country.  If they are endowed with a crumb of humanity or a sense of wisdom, the Guurti must reverse this path of political destruction of undermining the Parliamentarians and thus, the will of the people.  The people should take back their legitimate power and their country 

      This dichotomy of power, which is mutually exclusive, should be reconstituted by the people of Somaliland because they are the government.  Government is for the people, of the people and by the people.   

      The other curse that Somaliland is suffering from is that the most educated have left the country.  The country is suffering from brain drain.  The people who took the power are those who used to be with Siad Barre’s regime.  The education and experience of those who have left is needed in all aspects of the infrastructure, from education, health, politics, mass media, reconstruction, environmental regulation, the legal system, the police, immigration, banking, postal services, agricultural development and business development.   

      It’s not only Somaliland that has lost its educated people.  It is happening all over Africa.  The reason why the educated and intellectuals surrendered their responsibilities is that they face a danger or encroachment from the dictatorships that rule the continent of Africa since they control the medial and the press.  They are subject to ridicule or may be imprisoned if they raise their voices to better their countries against the corruption, mismanagement of natural resources and the turning of clan against clan.  There is a Somalia proverb that says, “MEEL AARR KA KACAY AFOOR FADH FADHISAY”.   “A place where a lion has moved away, a male dik-dik sits around pretending he is the king of the jungle.”  The moral of this Somali saying explains that the whole continent of Africa is slowly sinking into a cursed abyss.   

      Foreign policy is the relationship between Somaliland and other countries throughout the world.  Effective foreign policy must always work to better the lives of each and every Somalilander. This includes efforts towards recognition, foreign aid to rebuild the infrastructure and to build alliances that will benefit Somaliland. According to the foreign policy of Somaliland, there are no actors who could enhance its image because this present Administration has no concept of international foreign relations.   

      Another curse that has happened to the Somaliland population is the excessive consumption of khat.  As we are all aware, every man of legal age chews khat every day.  It is good to relax after a hard day’s work, but like all things, khat should be used in moderation.  If one chews khat to excess, one’s ability to think, act, work and function is impaired.  It also costs money that could be better spent and has long reaching health effects such as heart, liver and psychological problems.  The same is true of excessive khat use or any other drug.  It has been estimated that Somaliland transfers $300,000 per day and $9,000,000 per month in hard currency to Ethiopia for khat.  After the chewing of khat for 8-10 hours, no work is being done in the country.  Somalilanders are asking, “Are we recognized yet?”  This money could be better used to hire legal lobbyists at the UN, the AU, and European Parliament to present our case for recognition in the international world.  This money could be better utilized in building the infrastructure and developing employment for the people.  Trees could be replanted with this money.  Children could be educated with this money.  Children’s sports programs could be started with this money.  Somaliland people must prioritize work ethics as that without hard work, the country’s future is bleak.   If the Somaliland people do not wake up to their current situation of draining their personal resources with khat, there will be stagnation in developing the minds of the coming generation.  As other African and Asian countries have advanced in science, education, agriculture and technology, we have become advanced in the chewing of khat.  I suggest a Commission of enlightened Somalilanders should study the effects of this product on the wellbeing of Somaliland and come up with a solution to save their country and their people. 

      The future of Somaliland is in the hands of its people.  There was once an old man who was sitting in front of his house.  Two young boys approached him and one had a little bird hidden in his hand.  They asked the old man if the bird was dead or alive.  The old man replied, “You have the power of life and death over the bird in your hand.  If you squeeze your hand, the bird will die.  If you open your hand, the bird will have life.”  Somalilanders have the power of life and death of their country in their hands. 
 

Respectfully Submitted, 

Ibrahim Jibah Ismail

Oakland, California

08/25/2008 

AddThis Social Bookmark Button

Arrinta Adhiga, Shirka Gar-adag iyo Xadhigga Xirsi

August 11th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

Arrinta Adhiga, Shirka Gar-adag iyo Xadhigga Xirsi 
 

“Taaj madaxa awr loo geshaa waa tusmo habowe

Tuug daalliniyo caasi baad tamar u yeeshaane

Tembi baad u dhiibteen nimaan tuna ka sheegayne

Toorrey af badan baw xidheen taarig xoogsadaye

Xaaji Aadan Af-qallooc, 1966 

Waa liidnimo iyo garaad darro haddii aynu masiirkeenna ummadeed la hor cararno kubbad “gabaacuursan” oo laga soo farsameeyey meelo kale oo si fudud goolal lama filaan ah la inooga dhaliyo ama aynu taajir wareegaya …………” 

Somaliland gurmad degdeg ah ayay u baahan tahay. Dareenka soo baxayaa waxa weeye in Somaliland loo ekaysiiyo sida ay u taallo Soomaalida koonfureed. Waxa loo jeedaa oo ay abbaartu tahay in waxa Muqdisho ka dhacayaa Hargeysa ka dhacaan. Waxa Kismaanyo ka socdaa Berberana ka socdaan. Waxa Gaalkacayo la deriska ahina Burco barriinsadaan! 

Haddii aanay sidaas ahayn waa maxay is-yeelyeelkan siyaasadeed ee sidii “weedhka” hadba dadka doc u dhufanayaa!  

Waxa la doonayaa oo aanu “shirqool dibadeed” ka madhnayn in Somaliland ku siibato, ku silbato oo ku sinbiriirixato sidii saabuun sallax qoyan ku dhacday madax iyo minjo la’aanta ka gaashaan qaadday Soomaaliya. Waxa la doonayaa in la sumeeyo oo la sadheeyo yuhuunta iyo dareenka nabad jacayl ee dadka Somaliland. Waxa la doonayaa in la nugleeyo rabitaankooda ummadnimo oo si dadban loogu qanciyo wax aanay doonahayn. Waxa la doonayaa in la kala fogeeyo is-daawaysigooda, is-garabsigooda iyo isku kalsoonaantooda. Waxa la doonayaa in la abuuro is-diiddooyin la mid ah kuwa ka dhex gaammurey ee ka dhex dhisaalan dadka koonfurta ee xalkooda adduunyadu dhaqaajin la’ dahay. Waxa dawo laga raadinayaa in qoriga dabka ah ee ololaya laga simo idilba wixii la isku odhan jirey “Jamhuuriyaddii Dimaqraadiga Soomaaliya”  ee Maxamed Siyaad Barre sida kelitalisnimada ah ugu maamuli jirey qoriaga caaradiisa, si guud ahaan markaas wax wada jir ah loogu sameeyo marka cid kastaaba caal-waa noqoto! 

Dawladdeennu ama arrintaas waa ka qayb si ula kac ah ama dhegweyni iyo hebednimaa kaga getfan. Aniguse waxa aan u badinayaa ta hore oo dawladdeennu waxa ay ku jirtaa malahayga mashruucii arrintaas ibo-furi lahaa. Madaxweyne Daahir Rayaale iyo Arrinta ADHIGA tuhun weyn baa ka abuurmaya. Safarradiisii Yemen iyo Djibouti wax bay biniixinayaan. Isku soo dhowaanta Daahir Rayaale iyo waddamada Carabtu libta ay gelbinayso waxa ka weynaan karta hagardaamada ka hoosaysa! 
 
 

Gar-adag 

Buunbuuninta iyo ka badbadinta Shirka Gar-adag waa ifafaale kale. Shirarka beelaha qabaliga ahi waa shay iska dabiici ah marka la eego Soomaalida dhexdeeda guud ahaan, gaar ahaanna Somaliland oo nidaamkeeda dawliga ahi ku salaysan yahay hannaanka qabliga ah ee beelaha. Waxse maan-diidku kordhayaa marka dalka iyo dadkaba la geliyo xaalad deg deg ah ee gudo iyo dibadba uuradu dhex leexaysato, waayo beel heblaayo ayaa shiraysa, iyada oo la isku deyayo in dadka lagu qanciyo in beel heblaayadaas shiraysaa ay qarannimada duminayso! Sidee beel keliyi waxyeello intaas le’eg in ay dhacdo isugu raaci kartaa ama uba awoodi kartaa. Miyaynaan taas oo kale u soo joogin, wixii ay dhashay ee dhiiqdayna marag loo wada ahayn. Arrintu waa dhako kale! 
 

Xadhigga Xirsi 

Waxa la-yaab iyo fejiciso abuuraysaa marka la inagu leeyahay ee aynu dhegaysanayno in Guddoomiye-xigeenkii Guddida Doorashooyinka ee dhowaan is-casiley Mudane Xirsi Cali X. Xasan uu xidhiidh la leeyahay Kooxda Al-shabaab ee Muqdisho dagaalka kaga jirta!  Wax walba in lagu hadlaa goormay sidaas sahlan isaga fududaatay! Hadda cidda sidaas lihi waa wasiirkii dhammaa ee Arrimaha Gudaha dalka u qaabbilsanaa!! Waa mas’uu.liyad darro weyn in sidaas wax la yeelaa. Ma dhawrkii bilood ee uu Xirsi Guddida Doorashooyinka ka sii maqnaa ayuu Al-qaacida ku xidhmay mise mas’uuliyiinta Somaliland ayaa wada Al-qaacida ah?! Arrintan doqonniimada ah ee liidataa waa mid ay caadaysteen in ay meelahaas kaga hadaaqaan madaxda dawladdeennu oo madaxweynaheennu ka mid yahay! Haddii xagga fekerka lagu kala tago oo la iskaga horyimaaddo ma waxa ay waayeen hub iyo tab kale oo aan ahayn in ay wax xidhxidhaan, deedna been soo malmaluuqaan oo Al-qaacida, Al-shabaab iwm meherad ka dhigtaan!! 
 

Garma-qaatayaashiyo dadkaa beera ruux gudhan! 

Somaliland gurmad bay u baahan tahay. Weliba mid deg deg ah bay u baahan tahay. Xalka ugu horreeyaana waa in si miisaan leh loo qiimeeyaa sida nacweynida ah ee ay dawladdeennu u kharribayso mus’uuliyaddii dadka iyo dalka ka saarrayd muxaafidkeeda iyo mucaaridkeedaba oo wada ah kuwii dawladdaas u igmaday hawadinta hawlaha qarannimo, mid doortay iyo mid doorashadaas u hoggaansameyba. 

Intaas ka dib, waa in dawladda culays lagu saari karaa in ay joojiso gabbood falka iyo fara xumaynta hawlaha maamul iyo mas’uuliyadeed, dawladdana laga helaa dhego furan iyo tallaabo wax-ku-ool. Waa liidnimo iyo garaad darro haddii aynu masiirkeenna ummadeed la hor cararno kubbad “gabaacuursan” oo laga soo farsameeyey meelo kale oo si fudud goolal lama filaan ah la inooga dhaliyo ama aynu taajir wareegaya gundhadiisa gallo, oo baraarugno goor ay xeedho iyo fandhaal kale dhaceen. Sida la doonayaa sidaas ayay shabbahaysaa. Caalamkaa taas quuddaraynaya, tuhunkeeduna dawladdeennuu ka muuqdaa! Sida ay wax u waddaa baa sidaas u ek! Waana taas ta dalbaysaa gurmashada maantu! Arrinta dekedda Berbera iyo ADHIGA dhoofkiisa, ayaana ugu muhiimsan. 

“Raasiga Berberi waa qalbiga Reer Waqooyiga’e

Kol haddaad Kismaanyo u rartaan Reerki kal guurye!”

Ismaaciil Xalleef, 1974 

 

Qalinkii Maxamed Baashe X. Xasan

mohamedbashe@hotmail.com 

AddThis Social Bookmark Button

MAGACAABISTA MAAMUL EE G/SELEL ,MAXAA KA HOR TAAGAN RAYAALE ?

August 11th, 2008 libanali Posted in News, xw Comments Off

Waa wax la iska ogyahay in mar kastoo hoggaamiyaha  xisbul xaakimka UDUB ,Daahir Rayaale  iyo dawladdisa ay kusoo dhawyihiin hawlo siyaasdeed oo saamayn ku  yeelan kara mustaqbalkiisa siyaasadeed ,uu shacbiweynaha wada deggenaan jiray gobolkii hore loo odhan jiray Awdal   uu ku mashquuliyo   hawlo kale oo an dadkaasi dan u ahayn .
 
Waxan ognahay in shacbiweynaha Awdal,iyo guud ahaanba reer soomaalilaNDaya maanta la daalaa dhacayaan sicir babar saameeyey noloshooda ,iyadoo dhinaca kalena la ogyahay in toban sano ku dhawaad uu Rayaale ku sugnaa Madaxtooyada isagoo madaxweyne ah ,amam madaxweynekuxigeen ah an la ogeyn wax uu kusoo biiriyey gobolkan ,wax ka dhaca mooyee .
 
Sidoo kale ayaanu Rayaale soo hadal qaadin dadweynaha gobolka wakhtiga  ay u baahanyihiin  gurmad looga gurmado dhibaatooyinka nolosha ee ka haysta abaaraha iyo duufaanada .Sidoo kale ayaa Rayaale mar kastoo uu geleyo olo;le siyaasadeed uu dadweynaha gobolkan ka dhigtaa buundo uu kaga gudbo  jidka uu marayo  kursiga madaxtooyada .waxana uu wakhtiyadaasi dadweynaha kusoo rogaa lacago lagu sheego cashuuro oo dheeraad ah  ,isagoo hawshaasi uu wakiil uga yahay Agaasimaha Guud ee wasaaradda maaliyadda Axmed Daauud oo laba casho ka hor Boorama  arrimahaasi u joogay .
Maanta waxa dhacday in hoggaamiyaha xisbiga UDUB ee dalka xukumaa  uu  Gobolka awdal  u kala qaybiyey degmooyin iyo gobol kale,si uu ugaga gudbo loollanka siyaasadeed ee soo socda .
 
Inkastoo badi dadweynaha reer awdal la isku odhana jiray  ay arrimahaasi iyo cadaadiska xukuumadda kaga imanaya ka raalli yihiin maadaama  ay u haystaan  in hoggaamiyahoodu iska celinayo    siyaasiyiin iyo beelaha kale oo reer Soomaaliland oo ay u dhaxayn jirtay colaad soo jireen ah oo ay kaga heshiiyeen  shirweynihii Boorama ,waxase an la dafiri karin in dulqaadkaasi haatan kasoo dhammanayo reer Awdal ,maadaama xukuumaddii ay ka sugayeen in gobolada kale ee reer Soomaaliland uga sedburiso ,ay iyagii uun dib ugusoo noqotay kana xidhay jidkii Jabuuti  ee ay wax kala soo degi jireen ama adhiga  u iibgeysan jireen,iyadoo la  ogaa sannadkii hore kumaankumkii neef ee ciidamada xeebtu dhexda ku qaabteen  iyagoo loo iibgeyn lahaa Jabuuti wakhtigaasoo wixii xoolahaasi ka dhintay la ogaa ,intii usoo hadhay ganacsatadaasina l;aga qaaday lacag saddex jibaar ka badnayd tana berbera laga qaado .
 
Si kastaba ha ahaatee sheekooyinka  maanta taagani waa gobolka Awdal ,sida uu u ekaan doono Rayaale dabadii .Sida la ogyahay waxa Awdal u rayaale ka jaray dekeddii Saylac ,waxana uu ku u sameeyey degaanno ana la ogeyn cidda sheegan doonta mustaqbalka.
 
Sidoo kale Rayaale  ayaa la sheegeyaa inuu dhawaanta magacaabi doono maamul ku salaysan mid beeleed ,kaasoo sida la sheegeyo gobolkaasi ka dhigi kara qayb ka mid ah gobolada dalka Jabuuti ,iyadoo horeba loo ogaa sidii dawladda Jabuuti ugu taami jirtay gobol  kayd u ah oo ay ka  samaysato dalka Soomaaliland amam Soomaaliyadii burburtayba.
 
Inkastoo uu Rayaale magacaabay maamaulka gobolada macmalka ah ee uu dhawaanta u samaYSTAY loollanka siyaasadeed ee kkusoo socda , balse weli cid uma magacaabin gobolkan cusub ee uu ka dhex sameeyey gobolkii Awdal.
 
Dibudhaca magacaabista maamul ee gobolkan ayaa la sheegeyaa inay sabab u tahay arrimo badan oo murugsan oo uu Rayaale weli dhinacna u dhaqaajin laayahay ,kuwaasoo ay ka mid yihiin.
1.dareenka ka iman kara cidda qaban doonto maamulka guud ee gobolkaasi oo ay ,kaasoao keeni kara inay vcolaad ka dhex bilaabato dadkii wada deggeenaan jiray  gobolka cusub .
 
2.Ballanqaadyo badan oo u sheegay siyaasiyiinta kasooa jeedda gobolkaasi cusub ,kuwaasoo  sida la sheegeyo uu mid walba dhabarka ka taabtay  inuu u magacaabayana u sheegay.
3.Xukuumadda Jnabuuti oo la sheegeyo inay lug ku leedahay  magacaabista gobolkaasi ,iyadoo la ogaa maagacii lagusoo qaaday  inuu yahay maamulka gobolka Gobolka selel wakhtigii loo dabbaldegeyey aasaaskii  gobolkan .
 
4.beelaha reer awdal oo laftoodu isku qabta maamulka gobolkaasi ,iyadoo durba la sheegeyo in  siyaasiyiin  kasoo jeedda degaanada xeebta ,gaar ahaanna Beesha maxamed Case tuhunsanyihiin in tan iyo maalintii gobolkaasi la magacaabay ay xukuumadda Rayaale doonayso inay meesha ka saarto xil qabashada siyaasiyiinta beeshaasi oo u badan degaanada xeebta marka la barbardhigo beelaha kale ee reer awdal la isku odhana jiray .
iyo arrinta shanaad oo ah
5.Khilaafka soo kala dhex geli kara Beesha  uu kasoo jeedo Daahir Rayaale ,ee J/Yoonis ,gaar ahaanna Beesha reer Dudub ,kuwaasoo tan iyo dagaaladii sokeeyaba is-iixriix dhinaca degaanka uu ka dhexeeyo beesha  ciise  ee sheegata degaanka Saylac ,ama gobolka selel la magacbaxay.
 
Si kastaba ha ahaatee magacaabis la’aanta  xilka maamul ee gobolkan selel , ayaa laga yaabaa inay bilow u noqoto  jacaylka iyo nacaybka Rayaale ka kasbana karo beelaha uu kasoo ,taasina ay bilow u noqoto dagaal siyaasadeed  ama taageero siyaasadeed oo ka  dhex bilowda  Rayaale  iyo beeshiisa intaan la isba gaadhin beelahga kale ee reer awdal ,iyadoo dhinaca kalena uu Rayaale aamainsanyahay inuu beeshiisa ku qancin karo wax kastoo uu yidhaahdo,hase yeeshee ma ku qancin karaa beelihii kale ee dhulkaa lagu yaqaanay degaan ahaan  ee ay dhici karto in laga fogeeyo  maamulka laga yaabo in la magacaabo ee gobolka Selel.? 

 

Wariye Maxamed Cumar Borama

 

 

AddThis Social Bookmark Button

Cambaarayn Hadalka kasoo Yeedhay Buurmadow iyo Taageerista Shirka Garadag (Qurnba jooga H/J ee North america)

August 11th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

Waxan anaga oo ah qurba jooga beesha H/Jeclo ee degan North America halkan ka Cambaaraynaynaa hadalka masuuliyad darradu ka muuqato ee saddex maalmood ka hor kasoo yeedhay ninka lagu magacaabo Cusmaan-Buurmadow. Hadalka ninkaasi ka sheegay qalabka warbaahinta oo uu dhigay sidan:

  • In lagu kala tegay shirka beesha uga socday degmada Garadag ee gobolka Sanaag iyo
  • in uu shir Caynaba ugu qabanayo beesha Muuse Abokor ee H/jeclo 
ayaa gebi ahaanba ahaa mid milgaha iyo asluubta madax dhaqameednimo ka aradan isla markaana xaqiiqada ka fog oo aan haba yaraatee wax ka jiraa jirin. Maaha markii ugu horeysay ee ninkaasi ku kaco been qaawan oo noocan oo kale ah oo uu ku kala qaybinayo beesha H/jeclo kana faafiyo waxaanay ab iyo isir toona u lahayn.
 
Waxanu u sheegaynaa Buurmadow in beeshani caan ku tahay wada tashi, is tixgelin, is jacayl kala dambayn iyo inay deris wanaag  kula noolaato beelaha kale ee mandaqadda kula nool. Sidaa darteed Buurmadow ha ogaado inaan isaga iyo mid kale toona waxba yeeli karin midnimada iyo isku xidhnaanta beesha H/jeclo. Waxa wax laga xishoodo ah in ninkaasi  afkiisa soo mariyo  in beesha H/jeclo ee Garadag ku shiraysaa waddo burburinta jiritaanka Somaliland.  
 
Waa la yaabe miyaanu ogayn in ay beeshan dhiiga iyo lafaha kaga jirto qaddiyadda Somaliland beelaha kale ee Somaliland-na sidaa ku majeertaan. Waa layaabe miyaanu ogayn inaan  beeshan lagula kaftami karin burburinta iyo wax yeelaynta qaranimada Somaliland, dib u hanashada xoryaddii la majaro habaabiyey 1960-kiina ay beeshani u hortay naf iyo maalba. 
 
Wuxu yidhi gabyaagii waynaa ee Maxamed Nuur Fadal:

Dugaag baa ka kacay saaxil iyo dagaladeeniiye
Magac nimaan danaynayninoo wuxu cunana doonaaya

Oo daribta geeliyo ku mamay hilib dubaaxeedka
Dembi aan ka yaabaynin baa laysu soo diraye
Dixdii dhimatay damashii Burciyo dooxyadii Herere

 

 

 
Taariikhda laguma hayo nin shilimo soo qaata oo guul ka gaadha kala furfurka, isku dirka, iyo kala qaybinta beesha H/jelo,  Buurmadoow iyo cid kasta oo kale oo isku daydaana waxay kala kulmaysaa, hungo qaawan, caawiq xumo, iyo kubka, adhaxda, iyo tagoogada oo ay kaga jabto.
 
Waxanu far waaweyn ugu sheegaynaa Buurmadow inuu ogsoonaado inaan madax dhaqameed lagu noqon shilimo qof laga soo qaato oo dano uu leeyahay loogu fuliyo, balse madax dhaqameed lagu yahay rabitaanka shacabka iyo ilaalinta sharafkooda iyo karaamadooda. Madax dhaqameedka milgaha iyo maamuuska lihi waa ka dhowrsoon ku milanka siyaasadda, waa ka aan kala qaybqaybin ummadda ee isu jiida, waanaka ka fogaada hadalada laqwiga leh, beenta, caada qaatenimada iyo wixii la halmaala. Maanta Buurmadow adigaa marada dhulka iska dhigay waxaad tahayna ummadda intaan ku aqoon u sheegay laakiin waxba maad yeelin mana yeeli kartid beesha H/Jeclo ee isku duubnaanta faca weyni ka dhexayso.
 
Waxannu angoo si buuxda u taageersan usoo jeedinayna madax dhaqameedka, wax garadka, aqoonyahanadda, iyo  dhalinyarada beesha H/J ee shirku uga socdo degmada Garadag  qodobadan soo socda:
  • In beeshu go’aanka ku haboon ka qaataan arinkan aan dhaqanka iyo caadada midna beesha u ahayn ee ku kacay Buurmadow.
  • In beeshu shirkan ku fuliso xeerkii uga yiil ninka madax dhaqameeda ee meel kaga dhaca karaamada, milgaha iyo sharafka reerka sida uu  Buurmadow ku kacay maalintii bisha Augst ahayd lixda.
  • In loo sameeyo madax dhaqameedka  xeer muujinaya, kal dambaynta, iyo wada shaqaynta u dhexaysa, ciddii ka leexatana lagu qaado waxa xeerku qabo.
Ugu dambayntii waxanu u sheegaynaa Buurmadow in H/j-dii aad Garadag kula heshiin wayday joogto Caynabo iyo meel kastoo reerku degoba, kuuma suuro gelayso qorshaha iyo qandaraaska aad wadataa, sidaa darteed waa inaad sida uga dhaqsaha badan uga baxdaa magaalada Caynaba beeshana aad ka joojiso hagardaamada iyo ceebta aad la wareegayso.
Wa Billaahi Tawfiiq
 
Baaqan Cambaaraynta ah iyo talada iya taageerada ku socota  Shirka Garadag waxa wada jir u soo saaray:
1- Cismaan Suldaan Cali Muuse
2- Yusuf Suldaan Cali Muuse
3- Isak Warsame
4- Maxamuud Faahiye Mire(Shiiraani)

5- Mohamed Hayir Duale
6- Maxamed Cilmi Barre
7- Hassan Giir
8-Ismail Maxamed Jaamac
9- Siciid Saleebaan Mire
10- Xasan Suldaan Cali Muuse
11- Ismaaciil Shahmaad Ciid
12- Saalax Daahir Barre
13- Ismaaciil Ducaale Cilmi
14-Dr. Ibrahim Sultan Abdillahi Suldaan Cali Muuse
15- Maxamuud Sildaan Maxamed Cabdi Cali
16- Jaamac Hiirad Yuusuf
17- Yusuf Xuseen Cabdi
18- Suleiman Sultan Abdillahi Suldan Ali Muuse
19- Siciidd Maxamuud Diiriye
20 Siccid Mire Faarax
21- Yaasiin Abu-shiraac
22-Maxamuud Xaaji Cali Faarax
23-Jama Yusuf Abdilahi (Bashe)
24-Yusuf Sugaal
25-Abdifatah Saleaban Daroor
26-Cismaan Maxmuud Xaaji Cabdi
27- Cabdillahi Maxamuud Xaji Cabdi
28-Mohamed Saaleban (gacmodhere)
29- Axmed Nuur Faahiye
30- Cali Salaad Dhamac
31-H Yusuf A Bashe
31-H Osman H Yusuf
32-H Mohamud H Abdi
33-Abdikarin Cismaan Nuur
34-Sicid Ducale
35- Maxamed Saleebaan- indhayare
36- Xasan Cabdi Xaaji( Raacdeeye)
36-Xariir Ducale
37- Maxamed Xuseen-Bancadde
38- Iiman Yusuf abdilahi
39- Axmed Xasan Jaamac(Sandheere)
40- Aar Xaaji Jaamac
42- Adan Boobe Axmed
43- Dr. Maxamed Cismaan Nuur
44-Cismaan Sugaal
45- Ahmed shine
46- Axmed Caajis
47-Cabdi Aadan Xaaji Faarax
48- Axmed Xaaji Ismaaciil Yusuf
49- Maxamuud Adan  Faarax
50- Cabdillahi Xaaji Bullaale Cali
51- Abdi Farah (kaboweyne
52- Nuur Faarax Diiriye
53- Cumar Xaashi
54- Cali Xaashi
55-Mohamed Yuusuf Daroor
56-Sulub Baashe
57-Maxamuud Xaaji Cali
58-Maxamed Baashe Landhi
59-Cabdi Jaamac Shooki
60-Cali Cutubi

 

 

61-Awil Abdi-Ayax Ali
62-Rashiid Ismaaciil Dhunkaal
63-Aadan Maxamed Cabdillaahi
64- Nur Axmed Ciise
65-Yuasuf AXmed Goadir
66-Naasir Axmed Goodi
67-Yaasin Faarax Shire
68-Cabdi Aw -Adan Jaamac
69-Maxamuud Aw Adan Jaamac
70-Mohamed Abdi Adan
71-Mohamed Ibrahim Jama
72-Issa Shire Elmi
73-Abdiqani Jama Dirie
74-Madar Yusuf Jama
75-Cabdillahi Faarax-Sinigaal
76-Yasin Mohamed Ahmed
77-Awil Mohamed Ahmed
78-Ali Mohamed Ahmed
79-Cabdillaahi Aw-Ismaciil Faarax
80-Hassan Mire Farah
81- Axmed Xaaji Maxamed Ciid
82- Cabdisalaan Xasan Giir
83-Hassan Haji Mohamoud
84-Mohamed Ahdi Guled
85-Mubaarik Xasan-Suufi
86-Ahmed Mohamed Farah
87-Ibrahim Mohamed Farah
88-Abdirisak Mohamoud Nur
89-Abdikarim Ibrahim Jama
90-Mohamed Omer Bihi
91-Ahmed Omer Bihi
92-Abdirahman Mattan
93-Cali Maxamed Jaamac
94-Ahmed Farah
95-Axmed Faarax Caarshe
96-Mursal Jibriil Xaaji Ducaale
97-Ismail Hussein Farah
98-Mohamed Ali Arshe
99- C/Qaadir Jibriil Xaaji Ducaale
100-Abdirashid Ahmed Aided
101-Mohamed Jibril Xaaji Ducaale
102-Siad Ismail Shide
103- c/qadir cabdi Guuleed
104- Yaasiin Maxamuud Dhiilood
105- Faraan Siciid Faahiye
106- Cumar Cabdi Jaamac
107- Siciid Axmed Aadan
108- Cabdi Goox Jaamac
109- Mustafe Cabdi Cartan
110- Ismaaciil Ducaale Cilmi
111- Maxamuud Caydiid-Lafcambe
112- Adan Ducaale Cilmi
113- Axmed Xirsi Ducaale
1145 Maxamed Siciid Oogle
114- Jaamac Maxamed Samakaab
116- Xasan Cali Abokor
117- Cali Cusmaan(Cali-Kubad)
118- Maxamed Cawed Axmed
119- Aadan Maxamed Hiirad
120- Daahir Cawed Axmed
121-Cabdillahi Axmed Diiriye
122-Cawaale Cabdi Raage
123- C/casiis Axmed Geele
124- Mustafe Cabdi Maxamed Hiirad
125-C/laahi Cilmi Barre
126-Maxamuud Cabdi-Kabatole
127-Ibrahin Axmed-Shaydaan
128- C/raxmaan Xuseen
129- Cali   Xuseen
130- Cabd Xassan Jaamac
AddThis Social Bookmark Button

Magac Cusub ha loo Bixiyo Dalka

August 5th, 2008 libanali Posted in Editorial, xw Comments Off

Magac Cusub ha loo Bixiyo Dalka

Waxa ay ila tahay in la soo gaadhay waqtigii dalka loo bixin lahaa magac cusub. Weli dakeenii qaar badan ayaa la qabsan la’ Somaliland iska somalida kaloo. Waxa aan la kulmaa maalin walba dad reer Somaliland ah ka soo noqday dalka oo marka aan weydiiso halka ay ka yimaadeen iigu jawaaba “Somalia”. Haddii uu innagii innagu adagyahay magucu, maxaad u malaynaysa dadka aan inna aqoonsanayn ee somaalida kale ah ama ajnabigaba. Qofka ka yimaadda Puntland ama Ogadeniya ayaad moodaa in ay si fufud magaca dalkooda ula soo boodaan marka aad barbar dhigto dadka reer Somaliland ee qurba jooga ah. Ma ogi in aynaan isku kalsoonayn iyo in kale. Dad reer somaliland ah ayaad moodaa in ay ka xishoodaan in ay gurayhooda ku sharaxdaan calaamadaha Somaliland sida calanka dalka.

Waxaa aan ka fikiray magacyo badan oo dalka ku habboon oo aan ku salaynayn qabiil ama gobol. Waxa iisoo baxday in xarfaha HARGEISA laga dhex heli karo dhammaan qabaa’ilka dega Somaliland. Bal sidan u eeg:

  • HAR(Harti)
  • G(Gebooye)
  • E(Esa)
  • I(Isaaq)
  • SA(Samaroon)

Dabcan qabaailkan in ta ay khusaysaa waa inta degta Somaliland oo qudha. Magaalda Hargeisa marka loo jeedo waxa la raacin doonaa Hargeisa City ama eray u dhigma si looga duwo marka dalka loo jeedo. Magac dalka loo bixiyaa beddelimayso dhalshada qofka (nationality)oo weligeen waxa aynu ahaanayna Somali. Haseyeeshee muwaadinnimadeen (citizenship) waa Reer Hargeisa. Tusaale ahaan, reer Jabuuti inta badani waa Somali laakiin waa muwaadiniin reer Jabuuti ah.

Haddii ay daka qaar latahay in ay Hargeisa beelo gaar ihi leeyihiin, aniga sidaa ilama aha. Waxba kama qabo magic ka sii dhexdhexaadsan ( more neutral) haddii la keeno.

Arrintani waa fikradayda shakhsiga ah. Waxa ay ila tahay in aany cidna xad gudub ku ahayn haddise ay cidi qoonsato, ha iska raali ahaato.

Dr. Aden ismail

Canada.

adismail52@yahoo.ca

AddThis Social Bookmark Button

Waxaa La Yaab Leh In Dawoladu Maanta Ay SNM Kaga Mudan Yihiin Kaadirintii Xisibigii Iyo NSS-Tii Afweyne

May 30th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

Maalin wliba waxa aan marnaba ka  guureyn xiska muwaadin kasta oo reer somaliland oo damiir fayow lahaa gudagalkii Burco ee May 27, 1988, Iyo gudagalkii Hargeysa ee May 31, 1988.  Waxa ay xasuus dheer u leedahay mujaahidiintii Ciidanka xoreynta SNM khaasatan ciidanka qaybaha 12 ee Madiina iyo 31 ee Maka lagu wanqalay oo ka qayb galay hawlgalkii cuslaa ee Hargeysa iyo Burco.

Hadaba xiligaas oo ku beegnaa heshiiskii kelidii taliye Afweyne Barre iyo Mengistu Hayle ay ku gadheen Djibouti ee uu Xasan Guleed dhexdhexaadinaayey, waxa 4th April 1988 bilaabmay fulintii heshiiska oo dhigayay in la kala fogeeyo ciidamada xuduudah degen, ayna kormeeraan madaxdii qaybta 26aad iyo saraakiishii qaybta hararge ee bariga itoobiya.  Waxaanay dowaldiihii u bilaabmay booqashooyin iyo in ay Itoobiya ku amartay ciidamad SNM in ay ka soo baxaan jiida hore ee xuduuda, laguna soo xereeyo xeryo hub-ka-dhigis ah oo gudaha Itoobiya ku yaala, sidoo kale waxa ciidamadii SNM laga joojiyay dhammaan taakulyntii saanada iyo shidaalka ee ay Itoobiya hore u siin jirtay. 

Waxa kor u kacay niyadii ciidamada Afweyne oo ku hamiyay in ciidamada SNM ay u qaybsami doonaan wax xuduuda ka soo talaaba oo is soo dhiiba iyo wax xeryaha Itoobiya ku abaada.   Waxa ay ciidamadii faqash bilaabeen hawlgalo degdeg ah oo ay ku sii naafaynayaan cududa ciidamada SNM ee ku sugnaa xuduudaha dushooda.  Taliyihii qaybta 26aad Morgan “cabdi bile” oo la hadlaya saraakiishii iyo ciidamadiisii duulaanka ku soo qaaday ciidanka SNM ee fadhiisinkoodu ahaa tuulada Cabdi Yusuf isaga oo la dardaarmaya ayaa waxa uu yidhi : “Waa tiro yar oo gaajaysan ma haystaan tekniko, mana jirto taakulayn xaga danbe uga imanaysaa , shaqada labaad oo dhinaca galbeedka ah ayaa isku waqti hawlgalkiinu bilaabmayaa, waa in aad qoorta ka soo wada xidhxidhaan, si ay kuwan gudaha joogaa ugu quus qaataan”. 

Dagaalkaasi oo ay guushiisa meel sii dhigteen may mahadin.  Waxa hawlgala Hargeysa uu 3 maalmood oo qudha ka danbeeyey markii ciidamada xoreynta ee Qeybtii 12aad ee Madiina ay weerer culus ku hilaaciyeen magaalada Burco.  Iyaga oo ciidamada cadawgu ay ka war hayeen duulaanka SNM ee ku soo maqan waxay dadweynihii Hargeysa iyo Burco ee waxba gaysan ay saareen culays xad-dhaaf ah waxay xasuus aan go’ayn u leedahay dadkii Hargeysa iyo Burco xiligaas ku sugnaa waxa ciidamadii Afweyne la soo safay wadooyinka iyo xaafadha Hargeysa, Burco , Berbera, Gabiley, Ceerigaab iyo Shiikh, waxa ay suuqyada iyo guryahay hortooda ka ugaadhsanayeen dadka muuqda sidii ugaadha.  Waxa ay magaalooyinkaasi muquurteen bandoo ann habeen iyo maalin toona kala lahayn. 

2:00AM, habeenimo ee May 31 1988 ayay magaalada Hargeysa ku baraarugtay shanqadha raasaasta ciidamada xoreynta SNM ee ka hilaacay fadhiisimada qaybta 26aad ee Hargeysa.Mujaahid Muse Bixi iyo Dhagaweyne oo ka mid ahaa saraakiishii hoggaaminaysay hawlgalkii Hargeysa , halka ay ka burco hogaaminayeen Mujaahid Moxamed Kaahin iyo rag kaloo badan, hawlgalkii hargeysa oon wax ka weydiiyay laba mujaahid ee muse bixi iyo dhagaweyne xasuusta in ay sawir kooban ka bixiyaan iyaga oo arrintaa ka jawaabaayan waxa ay yidhaahdeen:

“ Maalintaasi waxa ay ku beegnayd muddo ay sanad ka soo wareegtay dilkii mujaahid weynaa ee Adan Sh. Maxamed “ Adan shiine” oo May 31 1987 lagu dilay jigjiga , waxay ahayd maalin adag, waxay ahayd maalin la kala doortay geeri iyo nolol, waxay ahayd maalin ciidamadii SNM iyo shacbigoodii nolosha naceen, kana door bideen in ay huraan naf iyo maalba.  Waxay ahayd go’aan shacbi ka dhiidhiyay dulmi, waanay ka midaysnaayeen ummadii iyo SNM gudo iyo dibadba.

Fulinta go’aankaa adag waxa ku suntanaa ciidamadii xoreynta SNM oo si dhiiran u fuliyay, oo midhaheediina noqday xorriyadda Somaliland ee maanta la wada hadhsanayo Ilaahayna how naxariisto intii ku shahiiday…Amiin. 

Haddaan eego waayaha maanta ee dalka iyo ururja SNM …hadaan ku horeeyo ta dalka Somaliland isma lahayn maanta oo somaliland jirtay laba iyo toban sanadood in ay ku sugnaan doonto xaalada aan adduunku ictiraafsanayn, hase yeeshee waxaynu haynaa dalkii iyo nabad lakiin ma hayno dawlad tayo leh oo wadankan wadai karta, balnqaadkii udubna waxay noqtay “ salaan iyo kala taga “.  Mar haddii aynu halgan iyo duruufo adagna soo maray, xaalada maanta dalku ku sugan yahay waa mid werwer leh dhinca dhaqaalaha mar haddii dhaqaale xumo timaadana horumar bulsho ma imanayo, haddii horumar la waayana waxay keentaa murug siyaasadeed oo dib-u-dhac horseeda. 

Ta SNM mar hadday dalkii horaysay dadkiisiina maamulaayo guul bay taagan tahay, waxase la yaab leh oo ay taariikhduna xusi doontaa in dowladda maanta SNM kaga mudan yihiin Kaadariintii Xisbigii iyo NSS Afweyne.  Oo maanta aad moodo niman ahaan jirey Taliskii  Afweyne oo xiligii lagu jirey halganka qadhaadh ee kuwii u adeegi jirey taliskii Afweyne ay maanta iyagoo wada dan gaara dadka u sheega in ay SNM oo ahaa kuwii dalkan keenay ay wadaan xumaan, taasina eeda ma laha ka kuu sheegayaa ee eeda waxa iska leh shicibka maqlaaya ee isle kan yaqaana fartii Afweyne oo ah iimaan la’aan ayaa dan kuu wada, waxa maanta indin haysta shicibka reer somaliland ayaa iska leh eeda waayo waxay maanta ka door bideen kuwee shaly iilka ku ridaayay , ka soo saareyna waxay yidhaahdeen waa danbiile. 

Waxaan ku soo xidhayaa qoraalkan Taariikhdu way kala sheegi “ kii idin gawracay iyo guusha kii dhaliyay “ , SNM aboolkooda Ilaahay baa siin, lakiin shaicibkii ay u soo dhinteen kamay fileen in ay ku abaalka daraan, lakiin xaga rabi ayaa laydinka jari doonaa.  Qaasim ayaa bari hore yidhi tixdan “  Mar uubaa olalihii la irid kii arbacadiiye, aagan ka buuxsada dhowaan ma arki doontaane”  . 

An African Proverb says “  the bell rings loudest in your own home”…hadaan yara sharaxo maahmaahdan aan idhaahdo sidan 

As you look around the community, society, the world, you probably see many things you would like to change, Injustice, inequality, hatred and poverty probably disturb you.  You may be angered by the lack of respect and insensitivity to people and their needs.  You want to speak out and sometimes strike out to make the changes happen, but don’t forget that God works from the inside out.  You must first look within yourself to eliminate the fear, the anger, the imbalance in your life.  Then and only then can yu move forward to create peacefully and powerfully the changes needed in the world.  Somalilanders the world you want begins within you. 
 

ANIIS CABDILLAHI CIISE

SOMALILAND  A.G  IN

WASHINGTON DC 

AddThis Social Bookmark Button

17th Anniversary of18th May: A Dance with Riyale, Or a Dance for Riyale!

May 22nd, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

17th Anniversary of18th May: A Dance with Riyale, Or a Dance for Riyale!

 

The Unfortunate situation in Somaliland today is the destroying of the Constitution of the land.  After may failed negotiations, it was not the year as the Guurti had extended but a year nonetheless.  So Riyale had the last laugh.  What does the outcome of this incident mean? Who was behind it?  What has Riyale done for the country for the six years he was in office?  What will be his focus now for this year? And finally, what will be the consequences?

The outcome of this incident is that of a dictator president who had his way like Mugabe.  Riyale was even willing to sacrifice the whole country to Ethiopian troops to remain in office, but the Ethiopian government rejected his request.  He wanted to be the Abdullahi Yusuf of Somaliland.  Some are crying for two men recently sacrificed to Ethiopia, which is a sad incident but this whole country is bonded. Let those who wanted some of the opposition to take their argument elsewhere know that Ethiopian border is less than two hours away from Hargeisa.

 

Illiterate Guurti, Eunuch ministers, or degraded others whose short sightedness saved their little pay have sacrificed the country to the wolves.  What these simple minded individuals don’t know is that if they have worked for a decent president and a decent government they could have earned much more money rightfully.  If they were not so eager to sell for pennies, they could have built with the rest of the society a government that creates decent jobs; that brings its intellectuals home to serve, that gives its citizens not pennies for spying each other but for opportunities of hard work and decent wages.  They could have become part of a government that builds roads, schools, good hospitals.   A government that brings its depressed youth from the cold and builds recreational and learning centres for them, a government that uses its citizen’s tax to make average lives more endurable. This government has sold the land of public domain appropriated for school extensions.  Alas! They could have acted as role models to the rest of the country. But a regressive mind cannot see progress.

 

One of my bosses when I worked for the World Bank in Mogadishu told me soon after he refused to extend his contract and decided to return to Washington that when he accepted the position of the Resident Representative in Somalia, it was at a time the country was enthusiastically moving forward.  It was when the mass literacy campaign took off and he said he was very happy to be part of a progressive black society.  Yes, he was a Blackman.  But, he told me, after 4 years of working with the Siad Barre government at a close proximity (it was in the 80); he did not want to be a witness of a country on the brink of chaos.  He left at the right time and soon after, I left too.  He was a visionary, unlike ours.  Riyale took over when the whole country and the society was propelling forward on a progressive foot.  He put a damp cloth over that enthusiasm and shrunk that vibrant body into a shrivel afmiinshaar.   The only entity that is fully functioning under his leadership is the Red Barrett army that is evident behind him and around him even as the 18th May celebrations took place.  He has outsourced the country’s jobs to Djibouti and Ethiopia.  He has not only sold our resources to the wolves but nothing escaped his eye – not even the industrial scrap tucked in the mountains around Berbera. He has degraded the quality of the people to spies who, like hungry goats, wait for him to shake his leftovers.  He has and still is harassing people in different levels of society because either they released some of his dark deep secrets or they have courageously stood to his bullying.  He has killed innocent citizens without remorse or explanation.  He has smeared the laws and showed the people of Somaliland that he owes them nothing.  He has reduced the political discourse to vulgar gimmick.

 

His focus for the blessed extension:

 

a)      Build his USP alliance to realize the sandwich image.

b)      Fortify his Red Barrett around him and up the street leading to his house

c)      Amass much more to secure his long life ambition to live well.  Remember Mbuto had gold bathrooms but still wanted more.

d)      More harassment on the streets and into people’s houses

e)      Increase of the number of degraded greedy individuals

f)        Naming of more shanty villages into regions

g)       Life Size posters of him everywhere in Hargeisa- not in Burao and beyond.

h)      Curfew – slow to start but progressively intense.

i)        and much more to put the country in the known path

 

Flee the country for freeing the self.

 

Rhoda A. Rageh

USA

AddThis Social Bookmark Button

Xafladii Xuska 18ka May Ee Toronto, 2008

May 19th, 2008 admin Posted in News, xw Comments Off

Xafladii Xuska 18ka May Ee Toronto
Halkan ka daawo sawirada

Dadku Waa Islaam Aan Loo Doorin Karin, Dusha Waxaa U Sudhan Callan Aan Dagayn Aan Dagayn Aan Degay Calaan Dagayn Iyo Xuskii 18ka May Ee Toronto Xalay

Toronto, Canada – Waxaa habeenkii Axadii si weyn looga dabbaal degay xuskii sanadguurada 17 aad ee Somaliland oo ay ka soo qayb galeen dadweyne gaadhayay illa 1500 oo qof. Waxay ahayd xaflad si qurux badan loo soo agaasimay hawsheedana ay isku soo duba rideen ururka Horumarinta Somaliland ( SDO) iyo ururka haweenka Somaliland Ee Toronto oo loo yaqaan Somaliland Women Association.

Dadweynihii ka soo qayb galay xuska sanad guurada17 aad ee dib ula soo noqoshada qaranimada Somaliland ayaa dadweynihii ka soo qayb galay isugu jireen haween iyo ragba oo ahaa da’ yar, da’ dhexe iyo da’da cuslaatay intaba. Waxaanay dadweynuhu xafladaas isku waydaarsanayeen salaamo iyo hambaliyooyin iyaga oo qoorta ku wada sita calanka Somaliland midna sare u lulaya, wajiyadoodana ay muuqatay farxad iyo xamasadi. Waxaa khudbad soo dhawayn ah xafladaa ka jeediyay gudoomiyaha ururka SDO Md Maxamed Ismaciil Beergeel oo md Jim Karaygiannis na ( xubin baarlamanka canada ka tirsan) ku soo dhawaeeyay mikrafoonkana. Waxaa isna khudbad ku saabsan tariikhdii Somaliland horumarka ay gaadhay halka ka jeediyay Oday Ducaale Maxamed Xirsi ugu dambayna waxaa khudbadaha soo gunaanaday Hodan Wadaadyare oo khudbad ku saabsan dhainyarada halkaa ku soo gabgabaysay.

Xaflada xuska 18ka May, waxaa loogu soo bandhigay heeso cusub oo markii u horaysaba xaflada ay kaga wada heeseen hobalada Tusmo oo kala ah fannaanka weyn ee reer Norway Maxamed Adan Cali ( Himilo ) iyo fannaanad asal ahaan ka soo jeeda dalka Norway ee Taanya. Himilo iyo Taanya ayaa si heer sare ah aan mar qudha u kala joojin heeso cusub iyo qaar horeba oo aad loo wada jeclaystay. Waxaa lama ilaawaan ahayd Anwar sheekh oo halkaa ka qaaday hees cusub oo aad loo wada xiiseeyay. Waxaa si wada jir ah loogu wada heesayay heesta caanka ah ee ah Somaliland dalkayga oo mar kasta dib loo codsanayay. Waxaana ugu dambayn dabaal degi iyo damaashaadkii la soo gabagabeeyay 3:30 subaxnimo.

Somaliland.org

AddThis Social Bookmark Button

Xuska Maalinta Qaranimada Somaliland 18 May 2008 Mysore India

May 19th, 2008 admin Posted in News, xw Comments Off

Xafladii Xuska 18ka May, iyo Arday Somaliland ee India wax ka barata
Halkan ka daawo Sawirada

Xuska maalinta sanad guurada 17aad ee Jamhuuriyada Somaliland 18 May 2008 ayaa lagu Qabtay Dalka India ee gobolka Karnataka Magaalada Mysore, xafladaas oo si heer sare ah ay u so agaasimeen ururka ardayda Somaliland ee wax ka barata Magaalada Mysore (University Of Mysore) Somaliland Students Association- Mysore.

Xafladaas oo ay ka so qaybgaleen marti sharaf ka kala socday waddamo aad u tiro badan oo wax ka barta Jaamacada Mysore, waxa goobjoog ka ahaa Gudoomiyaha dhamaanba ururada ardayda ajaanibka ah ee wax ka barta Jamacada Mysore (The President Of Federation Of International Students Association).

Abdulah M. A. ayaa hadal kooban ka jeediyay xafladaa iyo waliba marti sharaf kale oo badan halkaas oo ay aad ugu bogeeen waxqabadaka iyo horumarka ay Somaliland gaadhay.

Qaban Qaabiyayaasha Xafladu waa:

Maxamed Kayd Habane
Ismacil C/lahi Xusen
Khalil Maxamud Aw Cali ( Cige)
Maxamed Xuseen Cabdi
Musatafe Maxamud Barkhadle
Axmed Awnuur Cisman
C/casis Xuseen Cabdi
Mukhtar Maxamud Barkhadle
Sicid Cabdi Xasan (Bukhari)
Mukhtar Maxamed Caabi

AddThis Social Bookmark Button

Hoggaamiyayaasha Saddexda xisbi oo Dadweynaha Hargeysa, Burco iyo Boorame kala qaybgalay xuska 18ka May iyo Nuxurka Khudbadihii ay u jeediyeen

May 18th, 2008 Abdirizaq Dubad Posted in News, xw Comments Off

Mudane Silanyo oo ka hadlaya Xafladii Xuska 18ka May ee magaalada Burco
Halkan ka daawo Sawirada

Hargeysa (Somaliland.org) – Hoggaamiyayaasha Saddexda xisbi ee Somaliland ayaa maanta kala qaybgalay xuska munaasibadda 18ka May dadweynaha magaalooyinka Hargeysa, Burco iyo Boorame, iyaga oo khudbado uga jeediyey dadweynaha fagaarayaal.

Guddoomiyayaasha Saddexda Xisbi Qaran: mudane Daahir Riyaale Kaahin oo hadal u jeediyey dadweynaha Hargeysa, mudane Axmed Maxamed Siilaanyo, Guddoomiyaha Xisbiga KULMIYE oo dadweynaha Burco kala qaybgalay munaasibadda iyo mudane Faysal Cali Waraabe oo ka hadlay fagaare ku yaalla Boorame, waxay dhammaantood ku soo qaadeen wadahadaladii u furmay Khamiistii hore ee ay xalka ugu raadinayaan khilaafka adag ee u dhexeeya. Waxayna saddexda hoggaamiyeba rajeeyeen, kuna duceysteen in kulanka ay u ballansan yihiin 19ka May oo ku beegan Isniinta berrito uu ka soo baxo xal ay ka gaadhaan khilaafka u dhexeeya.

Riyaale iyo Hargeysa.

Guddoomiyaha Xisbiga UDUB, , madaxweynaha Somaliland ee muddadii xilka loo doortay dhammaatay, mudane Daahir Riyaale Kaahin ayaa hadal u jeediyey kumanaan dadweynaha magaalada Hargeysa ah oo isugu soo baxay Fagaaraha Beerta Xorriyadda, iyaga oo u damaashaadayey maalinta dib ula soo noqoshada madax bannaanida Somaliland ee 18ka May.

Fagaaraha oo ammaankeeda aad loo adkeeyey, ayaa mudane Daahir Riyaale goor dambe soo gaadhey, isla markaana waxa la dedejiyey munaasibadda oo khudbado aad u koobkooban laga jeediyey, iyada oo laga baqayey in buuq iyo rabash ka dhasho fagaaraha oo meelaha qaarkood laga maqlayey guux iyo foodhi intii mudane Riyaale khudbaddiisa ku gudajirey, taas oo uu ku soo qaaday dhawr arrimood ku saabsan, munaasibadda 18ka May, siyaasadda Gudaha iyo Dibadda iyo arrimo kale oo la xidhiidha xaaladda dalka.

Mudane Riyaale, waxa uu si kooban u soo qaaday khilaafka u dhexeeya isaga iyo xisbiyada mucaaridka ah iyo wadahadaladii dhowaan u bilaabmay, waxana uu yidhi.

“Waxaan idiin sheegayaa, xukuumadda iyo axsaabta qaranka wadahadal baa noo bilaabmay, si fiican buu noogu bilaabmay. Waxaanan rajeynaynaa ballan dambe oo noo qabsoomay isha allaahu inaanu ku dhammaysano wixii noo dhiman”.

Mudane Riyaale, waxa uu intaas ku daray inay waajib tahay in laga wada shaqeeyo qaddiyadda Somaliland gudo iyo dibadba, si aynu u gaadhno ayuu yidhi himilada aynu higsanayno

Mudane Riyaale waxa uu sheegay in xuska sannadkani uu kaga duwan yahay xusaskii ka horreeyey iyada oo sannadkan laga xusay 18ka May dhammaan gobolada dalka oo dhan, taas oo uu sheegay inay tahay guul ay ciidamada Qaranku soo hooyeen. Waxa kale oo uu sheegay in xukuumaddu dedaal badan ku bixisay sidii dalka loo gaadhsiin lahaa maamulka, taasina ay tahay ta suuragelisey in dalka oo dhan maanta laga wada xuso munaasibaddan.

“Waxaa astaan inoo ah midnimada qaranka, wadajirka dad ahaaneed iyo dal ahaaneed oo aynu ka wada shaqayno. Taas ayaynu ku gaadheynaa himiladeenna dhow iyo ta fog labadaba,” ayuu yidhi.

“Taasi ayaa inoo ah dhaadatada maanta ee aynu ku xusayno munaasibaddan 17aad,” ayuu raaciyey.

Waxa uu intaas raaciyey mudane Riyaale in Nabadgelyadu tahay ta ugu muhiimsan, waxana uu shacbiga uga mahadnaqay inay markasta u feejigan yihiin, una soo jeedaan nabadgelyada dalkooda, taas oo uu aad ugula dardaarmay inay xoojiyaan markasta.

Mudane Riyaale oo khudbaddiisa ay marba hakinayeen buuqa dadweynuhu waxa uu ku celceliyey oo uu ku baaqay in laga shaqeeyo midnimada gudaha Somaliland iyo is jacaylkooda dadkeeda. Waxana uu ugu baaqay xisbiyada iyo saxaafaddaba inay shacbiga ka ilaaliyaan, wixii xajiimaynaya ayuu yidhi, “wada noolaanshaha iyo wadajirka shacbiga Somaliland”.

Daahir Riyaale, inkasta oo uu sheegay in aanu ku talagelin khudbad munaasibadda, khudbaddiisii sannadkuna ay ahayd tii uu u jeediyey labada gole ee Baarlamaanka dhowaan, haddana, waxa uu ka hadlay waxyaabo ka mid ah barnaamujkiisa.

Waxa uu sheegay in socdaalkii uu ku tegey Imaaraadka Carabta uu soo helay Riig ceelasha qodaya, kaas oo uu sheegay inuu hawshiisa ka bilaabayo Koonfurta Hargeysa. Waxa kale oo uu ka hadlay sicir bararka maceeshada iyo cunto yaraanta dunida, waxana uu sheegay in maamulkiisu uu dhiirrigelinayo wax soo saarka dalka, ayna caawinayaan beeraleyda Somaliland. Sidoo kale, waxa uu soo qaaday siyaasadda dibadda, waxana uu sheegay in dalalka deriska ah oo dhan uu xidhiidh fiican la samaynayo, isaga oo xusay in dalalka deriska ah ee aanu xidhiidhka fiican la lahayna ay ka hawlgelayaan sidii ay xidhiidh wanaagsan ula yeelan lahaayeen.

Axmed Siilaanyo iyo Burco

Guddoomiyaha xisbiga ugu weyn mucaaridka ee KULMIYE, Axmed Maxamed Siilaanyo oo ay weheliyaan Guddoomiyekuxigeenka 1aad ee xisbiga, muj. Muuxe Biixi Cabdi, Guddoomiyekuxigeenka 2aad, mudane Cabdiraxmaan Cabdulqaaddir Faarax iyo xubno kale oo ka tirsan hoggaanka xisbigaas ayaa dadweynaha magaalada Burco kala qaybgalay xuska sannad-guurada 17aad ee maalintii Somaliland dib ula soo noqotay madax bannaanideeda, laguna dhawaaqay goonni isu taagga oo ku beegan 18ka May. Waxana uu hadal uga jeediyey kumanaan qof oo isugu soo baxay Fagaaraha khayriyada ee magaalada Burco.

Xuska munaasibaddan oo ahaa kii ugu ballaadhan, isla markaana ay ka soo qaybgalaan dadkii ugu tirada badnaa, waxa soo qabanqaabiyey maamulka Gobolka, waxaana xamaasad dheeraad ah geliyey ka qaybgalka weftiga Guddoomiyaha xisbiga KULMIYE oo si weyn loo danaynayey hadalkooda.

Guddoomiyaha Gobolka Togdheer, Jaamac Cabdillaahi Biin ayaa ku soo dhoweeyey masuuliyiinta xisbiga KULMIYE munaasibaddaas, isaga oo khudbad uu halkaa ka jeediyey ugu baaqay xisbiyada siyaasadda inay heshiiyaan oo ay gacmaha is qabsadaan. Waxa kale oo uu ugu baaqay shacbiga magaalada Burco inay il gaar ah ku ilaashadaan nabadgelyada oo uu sheegay inay ka unkantay magaalada Burco.

Guddoomiyaha Xisbiga KULMIYE, Axmed Siilaanyo oo salaan sharaf kala qaatay Badhasaabka cutubyo ka tirsan Ciidanka Qaranka, waxa uu ka warramay mawqifka xisbiga KULMIYE ee xaaladda dalku haatan marayo. Waxana uu ugu horrayn ugu baaqay shacbiga reer Burco inay ilaashadaan nabadgelyadooda, isaga oo sheegay in ilaalinta nabadgelyada guud ay isku meel uga soo jeedaan axsaabta qaranku.

Hase yeeshee, waxa uu sheegay in xisbiga KULMIYE aanu iska beddelin mawqifkiisii, welina wax heshiis ah aan laga gaadhin muddada xilka Madaxweynenimadii Daahir Riyaale oo dhammaatay 15 May, balse, waxa uu sheegay in wadahadal u socdo.

“Waad ogtihiin in muddadii Madaxweynuhu dhammaatay 15kii May oo aynu saddex maalmood iminka dhaafnay, wadahadal ayaana noo socda oo 19ka bisha ayaanu isku noqonaynaa,” ayuu yidhi Axmed Siilaanyo.

Waxana uu ka dalbaday shacbiga reer Burco inay ku duceeyaan in kulanka 19ka loo ballansan yahay is afgarad lagu gaadho, annaga oo eegayna ayuu yidhi danta iyo maslaxadda ummadda.

“Waxaad Ilaahay nooga baridaan in uu noogu dhamaado is Afgarad,” ayuu yidhi Axmed Siilaanyo.

Axmed Siilaanyo wax kale oo uu ka warramay xaaladda sii xumaanaysa ee siyaasadeed iyo dhaqaale ee dalka iyo sida xisbigiisu uga damqanayo, taas oo uu eeddeeda dusha ka saaray xukuumadda Daahir Riyaale, isaga oo sheegay in doorashooyinkii qabsoomi waayeen, dalka uu musuq maasuq iyo dib u dhac ku yimi gebi ahaanba hannaankii dimuqraadiyadda Somaliland.

“Anagu kulmiye ahaan, ma yeelayno in Geedi-socodkii Dimuquraadiyadda la waxyeeleeyo, ma yeelayno in ay waxas oo Camal la’aan ahi idin haysato, ma yeelayno in dhalin aradu tahriib uga haajiraan dalka. Waxaas oo dhanna waxa sababtay siyaasad xumada Xukuumada maanta Jirta,” ayuu yidhi.

Waxa kale oo munaasibaddaasi ka hadlay, Dr. Cabdi Aw Daahir oo ka tirsan xisbiga KULMIYE, Duqa magaalada Burco, Mr. Dhegalaab, wakiillo ka kala socdey labada xisbi ee UCID iyo UDUB, iyo masuuliyiin kale.

Faysal iyo Boorame

Guddoomiyaha Xisbiga UCID, Faysal Cali Waraabe ayaa isaguna dadweynaha magaalada Boorame kala qaybgalay xuska munaasibadda 18ka May.

Mudane Faysal Cali Waraabe, khudbad uu u jeediyey dadweynaha reer Boorame kaga warramay xaaladda siyaasadeed ee dalka iyo mawqifka xisbigiisa. Waxana uu sheegay in wadahadalada bilaabmay uu ku rajo weyn yahay in la isku afgarto.

Waxa uu sheegay in waxa keliya ee hadda la isku khilaafsan yahay ay tahay diiwaangelinta oo uu sheegay in xisbi keli ahi diiddan yahay, isaguna uu oggol yahay in la sameeyo diiwaangelin. Balse, waxa uu sheegay in aanay ogolaanayn diiwaangelinta haddii xukuumaddu ka dhigato meel ay kaga gabato doorashooyinka.

C/risaaq M. Dubbad, Somaliland.org, Hargeysa.

Iyo Foosi Ibraahim Aw Biindhe, Burco.

AddThis Social Bookmark Button

Is there a problem between Opposition Parties and Dahir Riyale or has the President Changed Coats from a Democratically Elected President to a Deaf Dictator?

May 16th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

Every time a glimmer of hope shines and all agree on conflict resolution, it is Riyale who turns around and says no to it.  So let the chips fall where they may.  Let’s call a spade a spade.  There is no problem in Somaliland except one: Riyale who refused to leave office at the end of his term.  Who else accept him is the problem?  Opposition parties and the society do not want him to stay after May 15th simply because his term of office ends.  This president is proving to be difficult for a) ignoring the constitution b) disregarding any form of conflict resolution and c) turning the blame elsewhere.  Today he is bringing to court the driver of the young girl his police killed without cause.  This tactic of beating the innocent is his way of diverting attention and blame.

 

Now the Peace Academy took over the conflict resolution that everyone else failed to achieve.  How is the Peace Academy different from the patent Mr. Abdulrahman Cirro?  Perhaps, he feels the Peace Academy will fulfil his wish. Trust me as soon as they try to resolve the problem, he will say no.  We have seen many conflicts created by his deafness that even the best of the Somali scholars got involved and failed.  Does he listen to anyone? Today Awil ran in every direction like a headless chicken yet he refused to negotiate.  So did he call the opposition to dictate his terms to them if he was not going to listen to equal partner negotiation.  His only tactic is to pass the deadline.  Please do not listen to him and do no meet him again.  Start wokring to oust him out of office.

To keep this president even for a day after his term is over is very dangerous and detrimental to the country.

 

If through negotiation, we allow him to remain for another year we are taking the path of destruction.  Igal has set precedence for Riiyale and this is the footpath Riiyale is threading on even thought that was before the Constitution.  Now with a Constitution, how can we put informal negotiations over constitutional right?  If we allow this president who does not have any reason to remain in office to have his way then we shouldn’t have constitution at all.  We should get ready that come April 2009, we will be in the same situation if Somaliland exists that long.  Riyale listens to no body, so what guarantees do we have he will leave peacefully after a year.  Those who believe so should think again that by then there may not be Somaliland presidency to fight over or constitutional articles to worry about.

 

Don’t give him the long robe to strangle Somaliland.  He has already strangled the constitution of the country which is the path to our free nation.  Do not give him the opportunity to remain in office and suffocate us?  Is Dahir Riyale a man to be trusted? Somali Landers do not know what he has done for the country.  Nothing about his actions is transparent.  He has proven to be ruthless with the citizens. He gives deaf ears to the road to conflict resolution which is the one think that many Somali Landers boast has saved our country.  So if he broke the constitution that has become our road to democracy, if he has given deaf ear to the conflict resolution that has brought us out of darkness and is busy only on his vision of remaining in office and dealing with the public brutally, then what evidence does anyone has that he will be loyal to our country and he will leave the office peacefully after a year.  Nothing he shows us point to a merit of a man who honours his word.  Somali Landers is warned.  Fight him to leave office.  Forget peaceful means.  Arrini madax la qabtay leedahay ee mijo la qabto ma laha. Bite the bullet and take the bull by the horns. Oust him by force.

 

It he succeeds in the office after May 15th.  Let everyone know that he holds the office by dictatorship and there is no democracy in Somaliland.  Anyone who believes otherwise is deluding himself.  That will be Goodbye Democracy, Welcome Dictatorship!

 

Rhoda A. Rageh

USA

 

AddThis Social Bookmark Button

We are in this crisis together and only together we shall overcome

May 13th, 2008 libanali Posted in Opinion, xw Comments Off

Without resolute will of our political leaders to vanguard us to unity and better tomorrow, the unwillingness of our people to forgive and embrace each other but remain divided into faqash and Mujahid, our non-compliance to the guidance of our constitution, the dearth of genuine opposition leaders with accoutrements of an appropriate socio-political culture true to our aspirations and borrowing from the old tricks of crying foul when somebody steps on their toe, yet they themselves poking other people’s eyes, and a governing body out of sync, we will be stepping onto a very slippery slope, where one little “Slide” becomes a powerful downhill, impossible to stop without a spectacular crash.  

Let us consider some small acts that can compromise our unity and existence. We get great comfort out of blank condemnation or blemish a whole clan by unsanctioned act of one of its individual; our rush to clan enthusiasms for anyone who is from our peers without sober appraisal of his/her character and potential to contribute to the good of our country; and embracing anyone as patriotic and a national hero so long he/she has participated ONLY in the SNM struggle without giving much attention to his/her evil deeds to the schism among SL people.  Remember, Little compromises pave the way for bigger ones and that is one road we don’t want to take.  

This political crisis we are now facing does not come from spur of a moment but as a result of an accumulative effect of these little compromises that we have done over the years. Let us not forget what we have is PEACE only but surrounded by an ocean of turmoil and anarchy and little skid we make could slip us into the shark-infested ocean where the sharks will dance around to our splash.  

Therefore, what we have to avoid is following a course that will damp our unity and working together for the good of our country and people. We could be strongest as people when we are directed by that which unites us, rather than giving into the fears, suspicions, innuendoes and paranoia’s that divide. We are destined for the same goals and hopes for better future for our kids. Let us not forget that. 

While most of African states its son’s has tormented and give away death and anarchy, we have been hailed by the world community as Africa’s best kept secret and rightfully so but we should not however this time act blasé over our good appraisal and respect by the world community but to challenge this political crisis with wisdom, consensus, persistence and patience to achieve higher.  

Let us prove to the world that our ethical and moral high grounds fares with our resilience and culture, that we can do what has not been done else where in Africa; making perfect brotherly union from diversity of clans and refrain from employing the ugly face of the “Clannish”, a plague that nibbles the fabric of African society. We might disagree on issues while sifting through democratically, stumble or fall but we have never faltered in our determination to stand up and disprove the cynics who wish us ill. This time shouldn’t be different.  

As a country not recognized yet, we have to know that there is no one out there to help us if we mess up this time around. We have relied all along on our unique and reverent wisdom of our forefathers and our mutual and strong concatenate kinship to avert the same fate that befell onto most Africans. We don’t have to look far but turn our heads south of the border to see the death grip of what would become if we dare to dance with the Clan tune.

 

Our government as well as our opposition leaders, in times like this, should act responsibly to dissuade our people from worries and conduct themselves in a peaceful and brotherly manner to engage in reconciliation. Our people had been through difficult times of repression and the last thing they need is to revisit that dark era.  

Brothers and sister, our political leaders, our old and wise, let the unity prevail from the high mountains of Dallo in Erigavo, down the plains of sool, through Togdheer, Saxil and the fertile land of Gabiley to the Libaaxey mountain in the green valley of selsel river on the west. With unity only we shall overcome this crisis to reach to the lush accommodation in a better future. In the meantime every one of us should do the little constructive contribution he/she could to send a strong signal to our leaders that what we want is, has been, and will be what is good for the country and ALL Somaliland people.

 

May God bless Somaliland 
 

Sharmarke Ali

USA 

AddThis Social Bookmark Button

Isu soo bax ballaadhan oo Maanta ka dhacay Fagaaraha Xarunta Dhexe ee Xisbiga KULMIYE iyo Nuxurka Khudbadihii hoggaanka xisbigu u jeediyey

May 7th, 2008 Abdirizaq Dubad Posted in News, xw Comments Off

Isu Soobax Laysugu Yimid Xarrunta Dhexe ee KULMIYE
Halkan ka daawo Sawirada

Hargeysa (Somaliland.org) – Boqolaal ka mid ah Taageerayaasha Xisbiga Mucaaridka ah ee KULMIYE iyo dadweyne kale oo ka kala yimi dhammaan xaafadaha magaalada Hargeysa ayaa saaka isugu soo baxay Xarunta guud ee Xisbigaas ee Galbeedka Magaalada Hargeysa, halkaas oo Hogaanka iyo Masuuliyiinta kale Xisbigu hadalo uga jeediyeen. [Halkan ka daawo Sawirada]

Banaanbaxan oo lagaga soo horjeeday muddo kordhinta Guurtidu u samaysay Madaxweynaha, laguna taageerayey go’aanka labada xisbi ee mucaaridka ahi ka gaadheen Madaxweyne Riyaale marka muddada xilkiisu dhammaato 15 May, kaas oo ah in laga wadatashado xaaladda, Madaxweyne sharci ahna aanay u aqoonsanayn Daahir Riyaale, waxay dadkaasi ku dhawaaqayeen “Muddo kordhinta yeeli mayno… Daahir Riyaale dooni mayno… UDUB ha iska soo celiso ammaanadii ummadda..” iyo erayo kale oo badan. Waxana uu guud ahaan ku bilaamay, isla markaana ku dhamaaday isu soo baxaasi si nabadgalyo ah, iyada oo xukuumadduna muujisay baqdin weyn oo ay ka qabto isu soo baxaas, isla markaana ciidamo badan oo boolis ah soo dhoobtay Fagaaraha la isugu soo baxay hareerihiisa.

Nuxurka Khudbadaha:

Ugu horreyn Guddoomiyaha Xisbiga KULMIYE, Xaaji Axmed Maxamed Maxamuud (Siilaanyo), oo fagaarahaasi kala hadlayay dadka taageerayaasha ah ee isu soo baxay ayaa sheegay in culays iyo cadaadis xoog leh ay Xukuumadda Somaliland saartay Xisbigooda iyo taageerayaashiisa, iyada oo aanay jirin wax sabab ah oo loo cuskanayo, wuxuuna Guddoomiyuhu xusay kuwii ugu dambeeyey cadaadiskaas oo ku tilmaamay in ay ka mid yihiin dil iyo Xadhig si badheedh ah loogula kaco.

Guddoomiyuhu isagoo ka hadlaya nabadgelyada iyo hab-dhaqanka xukuumadda Riyaale ee ku lidka ah xisbiga Kulmiye, waxa uu yidhi, “Xaalada dalku halkay marayso waynu ognahay oo waynu ka wada dheregsannahay, iyada oo nabadgalyada Somaliland shacbiga meel kasta oo uu joogo xil ka saaran yahay ilaalinteeda oo uu xilkeeda qaatay, oo mar kasta oo nabadgalyada bur-bur ku dhaco cida bur-burisaa ay xukuumadda jirta ahayd, cida ilaalinaysaana ay ahayd shacbiga Somaliland, cida cadawga iyo argagixisada qabanaysana shicibka ayay ahayd. Halka cida sharciga iyo nabadgalyada ku tumanaysaana ay tahay Xukuumadda maanta jirta ee Madaxweyne Riyaale.”

Waxana uu raaciyey oo yidhi, “Waxaan idiin sheegayaa Kulmiye maanta maaha Xisbigii looga biqi lahaa inuu nabadgelyada dalka burburiyo. Kulmiye shacbiga Somaliland intiisa badan ayaa taageerta, waxaanu u damqanayaa guud ahaan nabadda iyo danaha ummadiiisa. Iyada oo aynu nabadgelyada ilaalinayno, wadajirka ilaalinayna, danta shacbigeena ilaalinayna, xaqa dastuurkeenu ina siiyay ilaalinayna, oo aan cidna waxba yeelaynin waa inaynu dareenkeenna cabiraa walaalayaal. Marka muddadu Madaxweynaha ka dhamaatana haddaan xaaladan wax iska bedalin waa inoo ballan inaynu dareenkeena si nabadgalyo ah ugu cabiro isu-soo-baxan oo kale, waana inoo balan inaynu sii wadno.”

Guddoomiyaha Xisbiga KULMIYE, Axmed Maxamed Siilaanyo, waxa uu farriin ku aaddan dhammaadka muddadii xilka loo doortay u diray Madaxweyne Riyaale, waxana uu yidhi, “Waxaanu leenahay Madaxweyne Riyaale muddadii lagu doortay markay kaa dhamaato, adigu ma lihide ha iska sii rambiqin meesha, waxaanu leenahay ha isa soo hor fadhiistaan Axsaabta Qaranku oo ha la is waydiiyo oo ha la yidhaahdo walaal maxaynu yeelaa, doorashada sidaynu u wajahnaa.”

Guddoomiyaha Kulmiye, waxa uu ku eedeeyay dib u dhaca doorashooyinka in uu Madaxweynuhu ka masuul yahay. Waxaanu sheegay inay samir badan hore u muujiyeen mucaarid ahaan, imikana ay diyaar u yihiin inay sii wadaan samirka ay u hayaan dalkan iyo dadkan Somaliland.

Isaga oo ka jawaabayey hadalo ka soo yeedhay Madaxweyne Riyaale dhowaan mar uu hadal u jeediyey labada gole ee Baarlamaanka iyo Xoghayaha Guud ee xisbiga UDUB, waxa uu yidhi Guddoomiyaha Kulmiye, “Madaxweynaha Baarlamaanka ka dhex yidhi waa la siqiiri doonaa, ee rag kale yidhaahdeen Xabsigii Mandheera waanu haynaa, Madaafiicdiina waanu haysanaa… Madaafiicda waa nalala dhici jiray oo kamaanu biqi jirin, Xabsiga Mandheera laga biqi maayo oo waa loo diyaar rag baana hore u galay, Madaafiic baanad sheegaysaaye horaad Daahir Riyaalaw Diyaarado ula dhacday Shacbiga Reer Hargeysa. Markaa maanta ha nagu bajinin, kuwaad ku bajin lahaydna ma nihin.”

Sidoo kale, waxa halkaasi ka hadlay Xildhibaan Maxamed Axmed Obsiiye, oo ka tirsan Mudanayaasha Golaha Wakiillada ee laga soo doortay Gobolka Hargeysa, Xisbiga Kulmiye, waxana uu dadweynaha u soo jeediyay inay iyagu Xisbi ahaan yihiin Xisbiga u taagan nabadgalyada, sidaa darteedna taageerayaasha looga baahan yahay inay ku sii dedaalaan adkaynta nabadgalyada, iyaga oo la shaqaynaya Ciidamada amniga.

Xildhibaan Cali Aw Yuusuf Axmed, oo isaguna ka mid ah Xildhibaanada golaha Wakiillada ee Xisbiga Kulmiye, isla markaana laga soo doortay Gobolka Hargeysa ayaa khudbad uu halkaa uga jeediyey dadweynaha waxa sheegay in uu Madaxweynaha talada hadda hayaa si nabadgalyo ah maamulka dalka ku qabtay, isla markaana looga baahan yahay inuu si nabadgalyo ah uga dego marka xilku ka dhamaado.

“Xisbiga Kulmiye Madaxweynuhu 80 cod ayuu kaga helay, waananu haniyaynay. Markaa waxaanu leenahay Madaxweynuhu taariikhdii SNM oo kale ha sameeyo, oo si nabadgalyo ah ayuu ku yimi ee si nabadgalyo ah ha kaga tago. Hadduu sidaa yeelo taariikhda Somaliland meel ayuu ka galayaa,” ayuu yidhi Xildhibaan Cali Yuusuf. “Aduunka waxaynu ka iibinaa laba shay, kuwaas ah waddankeenu inuu nabad yahay iyo inaynu dimuquraadi nahay, labadaasba waxa beeniyay Guurtida, oo iyada oo aynu nabad nahay ayay yidhaahdeen nabadgelya-darraa dalka ka jirta, dimuquraadiyadii socotayna intay ka tallaabsadeen ayay sannad kordhiyeen,” ayuu raaciyey.

Guddoomiyihii hore ee Guddidii doorashooyinka Qaranka Somaliland Md. Axmed Xaaji Cali Cadami, oo ka mid ah Masuuliyiinta Xisbiga Kulmiye, ayaa isna fagaarahaasi kala hadlay dadkii isugu soo baxay, waxana uu ku waaniyey taageerayaasha xisbiga KULMIYE inay dulqaataan, lana yimaaddaan dhabar-adayg, kaas oo uu ku tilmaamay jid lagu najaxo oo guul lagu gaadho.

Cadami isaga oo faahfaahin ka bixinaya ujeedada isu soo baxa ay isugu yimaadeen masuuliyiinta iyo taageerayaasha Kulmiye waxa uu yidhi, “Ujeedada Xafladan maadaama aan hore loo sheegin, waa kulankii ugu horreeyay shir Xisbiga madaxdiisu iyo taageerayaashiisu ama dadweynuhu isugu yimaaddo, kii u dambeeyayse maaha ee wuu bilaabmay, waanu sii soconayaa, halka Hargeysa ugu dambaysa waynu ka soo lugaynaynaa marka Basaska la inoo diido, oo waddamada qaar dadku iyaga oo lugaynaya ayay dhinteen oo aanay nimcadii xorriyadda gaadhin, iyada oo uu haystay Isticmaar adag oo keenan iska ooraydhka ah ee aynu inagu samaysanay, dabadeedna inagu yara kululaaday mid ka xoog roon ayay u babacdhigeen. Dabadeedna dadkii way soo gaadheen, intii soo gaadhi waydayna carruurtoodii ayaa soo gaadhay.”

Guddoomiyihii hore ee Komishanka, Axmed X. Cali Cadami, waxa uu sheegay in ay yihiin ummad garnaqsanaysa, oo dhaqankii dalkani ku soo caano maalay dabada haya oo aan laga leexin karayin. Waxana uu xusuusiyey Madaxweyne Riyaale, sidii uu ula dhaqmay waqtigii muddadii xilka komishannimo ka dhamaatay isaga iyo xubnihii kale ee Komishanka.

“Madaxweynuhu Komishankii hore markii muddadu ka dhamaatay isaga ayaa ugu horreeyay oo yidhi waqtigiinii waa dhamaaday, kaftan badanna wuu ku daray, anaguna waxaanu leenahay saacadu way is garaacaysaa, taar ayaanu kuu soo diraynaa, oo aan wax kuugu sheegaynaa, oo waxaanu leenahay intay goori goor tahay taariikhdii iyo abaalkii ummadu gashay yaan looga dhigin diidmo la diido iyo eryad dhaca,” ayuu yidhi Guddoomiyihii hore ee Guddidii Doorashooyinka Somaliland Axmed Xaaji Cali Cadami.

C/risaaq M. Dubbad, Somaliland.org, Hargeysa.

AddThis Social Bookmark Button