Madaxweyne Hambalyo: Waa Wasiirro Hal-abuur yeelan kara!

Qalinkii Maxamed Baashe X Xasan
mohamedbashe@hotmail.com

Madaxweyne Axmed Maxamed Maxamuud (Siilaanyo) waxa uu magacaabay wasiirro tayo leh. Waxa muuqata inuu madaxweynuhu aqoon uga xishay wax kasta oo kaleba: Annagaa badnaan jirney “laandheere ahayn” oo jagooyin lama taabtaan ah lahaan jirney waxa hafiyey aqoon iyo diyaar ahaansho. Waa halkii Cali Sugulle “Duncarbeede” ka lahaa “Kuftay dhacday turunturrootay ayaad taqaane; maxaad taqaan, toobiye weeye lagu tisqaade maxaad taqaan”! Toban ka mid ah 20-ka wasiir ee cusubi waxa ay hagoogan yihiin derejooyinka aqooneed ee ugu sarreeya: Eng, Dr iyo Prof. Tobanka kalena waa wada heer jaamacadeed oo sare intooda ugu badani.

Badiba wasiirradu waa dad ku cusub saaxadda iyo fagaaraha siyaasadeed. Waxa ka dhex muuqda rag iyo haween aqoontooda ku darsaday karti, hufnaan, anshax iyo hal-abuurnimo. Waxa lagu tilmaami karaa in golahani noqonayo kii ugu tayada fiicnaa weligii ee Somaliland yeelato illaa hadda. Waana markii ugu horraysey golaha wasiirradeenna ay haweenku door wacan ku yeeshaan.

Inta badan maaha wasiirrada cusubi “ raggii beelaha iyo madax dhaqameedyadu kalsoonida u hayeen ee qoolasha reeraha ku jiri jirey, raggii awr-ku-kacsiga qabyaaladdu u ahaa sallaanka”! Taas ka horjeedkeeda, waxa golahan cusub ka buuxa rag iyo hablo isku kalsoon oo aan maanka iyo maskaxdooda lala lahayn oo si xor ah u fekeri kara, u hawl geli kara, una fulin kara waajib gudashooyinkooda horyaalla.

Waxa gebi ahaanba golahan ka maqan intii wax laga saari jirey wixii qallooc iyo qardoofooyin ummaddan iyo dalkeeda ka soo ilmo-rogtey dhawrkii tobanle ee taariikhdeennan ugubka ah.

Rag badan oo wasiirradan ka mid ahi waa qurba-joog. Horeba qurba-jooggu wasiirro way noqon jireene, waxa maanta cusub, in qurba-jooggani ka mid yihiin intii nolosha qurbaha la jaanqaadday. Kab ninkii aad ka tolanaysa kabtiisaa la eegaa! Hore waxa qurba-joogga uga soo bixi jirey oo xilalka loo dhiibi jirey inta badan in toodiiba u taag la’ayd oo gurbuhu soo tufay. Badiba raggan iyo hablahan gurbaha ka tegey ee xilalka culus loo dhiibay waxa ay ka mid yihiin intii qurbaha ku tirsanayd ee tooda kafaysey, ta guud u heellaynaan jirtey.

Sidaas daraaddeed, waxa aan rumaysanahay in golahani wasaaradeed uu yeelan karo hal-abuurkii biyo fadhiya dhaqaajin lahaa. Hal-abuurkii dadka iyo dalka isbeddel dhab ah u horseedi lahaa. Hal-abuurkii toobiyaha horumarka dadka cagta u saari lahaa. Wixii dhalliil ah ee golahan ka muuqan karta guud ahaan ama wasaaradaha qaar gaar ahaan, waxa hadhaynaya tognaanta weyn ee golahani leeyahay.

Waddamada Bariga Aasiya ee Maleesiya iyo Singapour oo ka mid ah waddamada dunida maanta ka dhex muuqda, waxa horumarkaas degdegga ah ee ay ku tallaabsadeen u horseeday 20 aqoonyahan oo ul iyo diirkeed isku noqday oo yeeshay qorshe iyo hannaan hawl galeed, wada shaqayn wax-ku-ool ah iyo hoggaan hiraal leh oo soo jeeda, kana il iyo tallaabo-qaad dheer dadka uu hagayo.

Waddamadii Bariga Yurub ee shuuciyaddu ka dhacday tobanlihii u dambeeyey qarnigii hore, sida Czech Republic iyo Polland, waxa dhulka ka soo qaaday oo Yurubta Galbeed ku soo dhoweeyey horumar ahaan qurbajooggoodii dibedda oo aqoon iyo dhaqaaleba kula laabtay. Waxa aan xasuustaa Vaclav Havel iyo Vaclav Klouse sidii ay Czech Republic u dhaqaajiyeen sannadihii 1990-aadkii markii Xisbigii Shuucigu dhacay ee labadaasi Vaclav iyo raggii kale ee la socdey ee Yurubta Galbeed iyo America ka soo gurya noqday ee ay toobiyaha cad dalkooda ugu jeexeen. Maanta Czech Republic waxa ay horraysaa waddamo badan oo ay ka dambayn jirtey.

Labaatankeenna wasiir ee aynu aqoontooda, kartidooda iyo hufnaanta maanta majeersannahay inteenna badani, waxa aynu ka eegaynaa sida kuwaas dhiggooda ahi uga soo dhalaaleen waajib gudashooyinkoodii ee ay dalalka iyo dadyowgooda ugu horseedeen jidadkaas libtooyada iyo horumarku ka widhwidhayo.

Wasiirrada cusub iyo hoggaankooda, waxa laga quuddarraynayaa in ay qaadaan jidkaas Maleeshiya, Singapour, Czech Republic, Rwanda iyo dunida aan gadaal eegga ahayn ee hor u jeedka ah.

Dadka Somalilandna, waxa looga fadhiyaa taageero iyo garab galka wax kasta oo dan u ah horumarkooda. Wasiirro iyo jagooyin ina deeqi waaye oo beelihii ku fillaan waaye ee caddaalad iyo horumar baa ina deeqi doona’e aynu isirradaas u hiilinno.

Ugu Dambayn waxa aan Madaxweyne AMM Siilaanyo ku bogaadinayaa go’aanka wax-ku-oolka ah ee uu qaatay, kuna magacaabay golahan wasaaradeed ee aqoontu ka soo ifayso. Wasiirrada cusubna waxa aan Alle uga baryayaa inuu xilalkooda u fududeeyo.

Kadabaa Dhaha!